Cevat ismi “Cömert, eli açık; vermekten mutlu olan” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #434).
Cevat İsminin Anlamı ve Kökeni
Cevat, Arapça Javad sözcüğünden gelir; 'cömert olmak, bağışta bulunmak' kökünden türeyen ve "cömert, eli açık, bağışlayıcı" anlamlarına gelir. Aynı kökten Allah'ın güzel isimlerinden el-Cevad (Cömert Olan), cud (cömertlik) ve cahid/mücahid (gayret eden) sözcükleri türer. Klasik İslami ahlak söyleyişte cud, kerem ve seha ile birlikte yiğitlik-cömertlik faziletlerinin temel kavramlarındandır. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Cevat adı 1869 yılından itibaren yıllık isim kayıtlarında yer almaktadır. İsim, 1941 verilerinde 106. sıraya kadar tırmanarak en çok tercih edildiği dönemi görmüştür. Güncel olarak 2025 sıralamasında 434. konumdadır.
Arapça javad — "cömert, eli açık, hayır sahibi, iyilik eden" anlamındaki sıfat ismidir; j-v-d kökünden türer (jada = cömert olmak, iyi davranmak). Aynı kök ailesinden jud (cömertlik), tajvid (güzel okuma — Kur'an-tilaveti), mujavvid (güzel okuyan), ajvad (daha cömert) kelimeleri gelir. Kelime klasik İslami literatürde el-Javad formunda Allah'ın-sıfatlarından biri olarak kullanıldı — Esmaü'l-Hüsna'nın resmi-99-listesinde olmasa da yaygın tasavvufi kullanımda yer aldı.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Cevat İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Cevat deyince öne çıkan iki özellik:
Şefkat
İsmin ilk akla getirdiği şey şefkat: seven, sarıp sarmalayan, kırılganı gözeten bir tavır. Bu adlar geleneksel olarak bir aile dileğini de taşır — evin kalbi olsun diye.
Cesaret
Riski gören ama yine de ilk adımı atan, kalabalığa karşı da olsa fikrini söyleyen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik cesaret. Ataklık değil, sorumluluk almak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
Cevat için eğri iniş çıkışlı: 1941'de 106. sırayı gördükten sonra 2015'te 509. sıraya düştü, ardından toparlandı. 2025 itibarıyla 434. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 4.800 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Cevat ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Cevat adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Cevat adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: El-Cevad (Cömert) Allah'ın sıfatlarından biri olarak klasik İslami kelam geleneğinde anılır. Cud (cömertlik) klasik İslami ahlak söyleyişinin temel kavramlarındandır; Hz. Peygamber'in "Cömertlik, kökü cennette olan bir ağaçtır" hadisi bu erdemin İslami yükünü vurgular. Tasavvuf edebiyatında fütüvvet (yiğitlik-mertlik-cömertlik) ve sehavet (cömertlik) kavramları manevi olgunluğun göstergeleri olarak kullanılır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Cevat Şakir Kabaağaçlı (Halikarnas Balıkçısı)
1890-1973, Girit / İzmirTürk romancı ve hikâyeci; Türk edebiyatının deniz ve Akdeniz damarını açan yazar. 1925'te bir yazısı yüzünden İstiklal Mahkemesi'nce üç yıl kalebentlikle Bodrum'a sürüldü; cezası bitince de kalmayı seçti ve Bodrum'u yazdıklarının merkezi yaptı. Aganta Burina Burinata (1945), Mavi Sürgün (1961) ve Deniz Gurbetçileri (1969) gibi kitaplarında sünger avcılarını, balıkçıları ve Ege-Akdeniz tarihini anlattı. 1973'te İzmir'de öldü, vasiyeti üzerine Bodrum'a gömüldü. Ressam Fahrünnisa Zeid ile gravür sanatçısı Aliye Berger kız kardeşleridir.
Edebiyatta ve Folklorda
Aganta Burina Burinata
Cevat Şakir Kabaağaçlı · 1945Halikarnas Balıkçısı'nın en tanınan romanı; genç bir denizcinin Akdeniz-kıyılarındaki gemicilik maceralarını anlatır. Başlığındaki Aganta Burina Burinata Türk denizcilerin geleneksel komuta çığlığı. Eser Türk Akdeniz yazılı kültürünün temel metinlerinden biri kabul edilir; Türk edebiyatına deniz yazarlığı geleneğini tanıtmanın yapı taşıdır.
Modern Kültürde
Cevat Şakir Kabaağaçlı
Edebiyat · 1890Halikarnas Balıkçısı takma adıyla tanınan Türk yazar (1890-1973). Bodrum sürgününde başlattığı Mavi Anadolu düşüncesinin kurucusudur; Aganta Burina Burinata (1946) ve Mavi Sürgün (1961) ile Türk deniz edebiyatını açtı.
Deneyin
Cevat soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Ünlü İsimdaşlar
Cevat Şakir Kabaağaçlı
Türk romancı ve denizci yazar (1890-1973). *Halikarnas Balıkçısı* takma adıyla tanınan yazar, Bodrum sürgününde başlattığı ve sonraki kuşaklara aktardığı *Mavi Anadolu* hümanizmi düşüncesinin kurucusudur; *Aganta Burina Burinata* (1946) ve *Mavi Sürgün* (1961) gibi eserleriyle Türk deniz edebiyatının kurucu ismi sayılır.
Cevat Fehmi Başkut
Türk tiyatro yazarı (1905-1971). *Buzlar Çözülmeden* (1965), *Paydos* (1948) ve *Harput'ta Bir Amerikalı* (1955) gibi toplumsal-eleştirel oyunlarıyla 20. yüzyıl ortası Türk tiyatrosunun önde gelen yazarlarındandı; Cumhuriyet gazetesinde uzun yıllar başyazarlık yaptı.
Cevat Abbas Gürer
Türk asker ve siyasetçi (1887-1943). Mustafa Kemal Atatürk'ün yâveri ve yakın silah arkadaşı olarak Kurtuluş Savaşı'nın tüm önemli evrelerinde yanında bulundu; 1923 sonrası Bolu milletvekili olarak TBMM'de görev yaptı.
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Jawād
- FarsçaJavâd
- UrducaJawad
- Azerbaycan TürkçesiCavad