Ceylan

Ceylan, ince bacakları, zarif duruşu ve hızlı koşuşuyla tanınan, gözlerinin güzelliğiyle özellikle övülen bir memeli hayvandır. Türk şiirinde ve edebiyatında sevgilinin iri, parlak gözleri sıklıkla ceylan gözlerine benzetilmiş; bu nedenle isim, zarafet ve güzelliğin simgesi olarak kadınlara verilmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Ceylan adı 1874 yılından itibaren yıllık isim kayıtlarında yer almaktadır. İsim, 1995 verilerinde 39. sıraya kadar tırmanarak en çok tercih edildiği dönemi görmüştür. Güncel olarak 2025 sıralamasında 277. konumdadır.

Moğolca jeren / zeren ("ceylan, dişi gazel") sözcüğünden türeyen ad. Türkçeye Moğol-Türk dil alışverişi aracılığıyla girdi ve ceylan (zarif sıçrayan otlakta yaşayan geyiksi hayvan) biçiminde yerleşti. Ceylan (bilimsel: Gazella subgutturosa, Asya ceylanı) Orta-Asya step Anadolu yarı çöl bölgelerinde yaşayan zarif-ve-hızlı hayvan olarak Türk-Moğol folklor ve divan şiirinde sevgili tasviri için sık kullanıldı. Ceylan gözlü (ceylan gibi gözü olan), ceylan endam (ceylan endamlı) deyimleri kadın güzelliği tasviri için klasik estetiğin standart ifadelerindendir. Özel ad olarak Ceylan 1980-2000 Türkiye'sinin modern Türkçe doğa kadın adları dalgasının (Ceylan, Defne, Lale, Yağmur) temsilcilerinden biri oldu.