Leyla

Arap edebiyatının en tanınan aşk hikâyesinin kadın kahramanı: Leylâ bint Mehdî el-Âmiriyye. Necid'deki Benî Âmir kabilesindendi. Kuzeni olduğu söylenen şair Kays b. Mülevvah ile aşkları duyulunca ailesi onu İbn Selâm adlı biriyle evlendirdi. Bunun üzerine aklını yitiren Kays Mecnûn (deli) diye anıldı; ikisinin hikâyesi Arap, Fars ve Türk edebiyatlarının ortak klasiği Leylâ ile Mecnûna dönüştü.

20. yüzyılın dünyaca tanınan Türk opera sopranosu. La Diva Turca lakabıyla İtalyan opera dünyasında yer aldı; La Scala'da 1957'den itibaren Aida, Norma, Lucrezia Borgia ve Lady Macbeth rollerinde sahne aldı. Maria Callas ile aynı kuşakta yükselmesi, iki sopranonun karşılaştırmalı anlatılarını da opera tarihine taşıdı.

Azerbaycan Türkçesinin büyük şairi Fuzuli'nin kaleme aldığı, 3000'i aşkın beyitten oluşan mesnevi. Nizami Gencevi'nin 1188 tarihli Farsça aynı adlı eserine dayanır; ancak Fuzuli, yapıtı Türkçenin klasik edebi zirvelerinden biri haline getirmiştir. İslam edebiyatının en yaygın yeniden yazılan aşk anlatısıdır — yalnızca Türkçede yirmi beşten fazla versiyonu bilinir.

Fars edebiyatının "Hamse" (Beş Hazine) olarak bilinen beş büyük mesnevisinden biridir. Hikâyeye Arap sözlü geleneğinden aktararak klasik edebi biçimi kazandıran yapıt. Sonraki yüzyıllarda Türkçe, Urduca, Kürtçe ve Avrupa dillerindeki tüm versiyonların kaynak metnidir.

TRT1'de 2011-2013 arası yayınlanan absürd komedi dizisi (104 bölüm). Ali Atay, Serkan Keskin ve Melis Birkan'ın başrollerinde oynadığı yapım, klasik aşk anlatısını bilinçli biçimde grotesk bir çağdaş metne dönüştürerek Türk televizyon tarihinin kült yapıtlarından biri oldu.

Eric Clapton'ın Derek and the Dominos topluluğuyla yayımladığı şarkı; Pattie Boyd'a olan karşılıksız aşkını doğrudan Nizami'nin Leyla vü Mecnun hikâyesine atıfla işler. Clapton, röportajlarında hikâyenin Farsça versiyonunu okuduğunu belirtir. Şarkı, adın uluslararası müzik tarihine taşınmasında önemli bir basamaktır.