Leylâ

KızArapçaPopüler

Anlam ve Köken

Leylâ, Arapça kökenli bir isim olup 'gece' anlamına gelir. Klasik Türk edebiyatında Leylâ ile Mecnun hikâyesiyle ünlenen bu isim, gecenin güzelliği ve gizemini simgeler.

Arapça layl (ليل) "gece" kökünden türeyen laylā (ليلى), "geceye ait, gece gibi" anlamını taşır. Klasik Arap şiirinde siyah saçlı, koyu gözlü sevgili için kullanılan en eski sıfatlardan biridir — bu haliyle Cahiliye dönemi (İslam öncesi) Arap şiirinden beri süregelen bir imge. Türkçeye Arap ve Fars edebiyat geleneğinden Osmanlı divan şiiri aracılığıyla geçmiş, Leylâ veya şiir dilinde Leylî biçiminde yerleşmiştir.

Popülerlik

Leylâ, 19. yüzyıl ortasından itibaren TÜİK kayıtlarında süregelen bir klasiktir; peak'ini 1970'te #11 sırasıyla yaşadı. 1990'larda moda değişimiyle top-100 dışına düştü. 2010'ların ortasından itibaren ikinci bir yükseliş dönemi başladı — 2016'da #116 olan Leylâ, 2025'te #44 sıraya tırmandı. Bu yeniden yükseliş, klasik-efsanevî isimlerin modern estetikte yeniden keşfiyle örtüşür; 2011-2013 arası TRT1'de yayınlanan absürd komedi dizisi Leyla ile Mecnun'un kuşak bazlı bir isim hafızası yaratmasıyla da desteklenir.

Popülerlik Trendi

Yükseliyor
1.78.155.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Tarihi Figürler

Leylâ — Kays ibn el-Müleyyah'ın sevgilisi

7. yüzyıl, Arap Yarımadası

Kays ibn el-Müleyyah (ö. 688) adlı Bedevi şairin aşkla bağlı olduğu, ancak ailesi tarafından başkasıyla evlendirilen genç kadın. Aşkı karşılıksız kalan Kays, sonraları Mecnûn (deli) lakabıyla anılır; ikili, Arap edebiyatından başlayarak tüm İslam edebiyatının en büyük aşk klasiklerinden birinin iki kahramanına dönüşür.

Leyla Gencer

1928-2008

20. yüzyılın dünyaca tanınan Türk opera sopranosu. La Diva Turca lakabıyla İtalyan opera dünyasında yer aldı; La Scala'da 1957'den itibaren Aida, Norma, Lucrezia Borgia ve Lady Macbeth rollerinde sahne aldı. Maria Callas ile aynı kuşakta yükselmesi, iki sopranonun karşılaştırmalı anlatılarını da opera tarihine taşıdı.

Edebiyatta ve Folklorda

Leylâ vü Mecnûn (mesnevi)

Fuzûlî · 1535

Azerbaycan Türkçesinin büyük şairi Fuzûlî'nin kaleme aldığı, 3000'i aşkın beyitten oluşan mesnevi. Nizâmî Gencevî'nin 1188 tarihli Farsça aynı adlı eserine dayanır; ancak Fuzûlî, yapıtı Türkçenin klasik edebi zirvelerinden biri hâline getirmiştir. İslam edebiyatının en yaygın yeniden yazılan aşk anlatısıdır — yalnızca Türkçede yirmi beşten fazla versiyonu bilinir.

Leylâ vü Mecnûn (mesnevi — Farsça orijinal)

Nizâmî Gencevî · 1188

Fars edebiyatının "Hamse" (Beş Hazine) olarak bilinen beş büyük mesnevisinden biri. Hikâyeye Arap sözlü geleneğinden aktararak klasik edebi biçimi kazandıran yapıt. Sonraki yüzyıllarda Türkçe, Urduca, Kürtçe ve Avrupa dillerindeki tüm versiyonların kaynak metnidir.

Modern Kültürde

Leyla ile Mecnun

Dizi · 2011

TRT1'de 2011-2013 arası yayınlanan absürd komedi dizisi (104 bölüm). Ali Atay, Serkan Keskin ve Melis Birkan'ın başrollerinde oynadığı yapım, klasik aşk anlatısını bilinçli biçimde grotesk bir çağdaş metne dönüştürerek Türk televizyon tarihinin kült yapıtlarından biri oldu.

Layla — Derek and the Dominos / Eric Clapton

Müzik · 1970

Eric Clapton'ın Derek and the Dominos topluluğuyla yayımladığı şarkı; Pattie Boyd'a olan karşılıksız aşkını doğrudan Nizâmî'nin Leylâ vü Mecnûn hikâyesine atıfla işler. Clapton, röportajlarında hikâyenin Farsça versiyonunu okuduğunu belirtir. Şarkı, adın uluslararası müzik tarihine taşınmasında önemli bir basamaktır.

Yazım Varyantları

Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.

  • Arapça (kaynak)Laylā (ليلى)
  • FarsçaLeylâ
  • UrducaLayla
  • Latin harfleriyle (Batı)Layla / Leila
  • BoşnakçaLejla

Ünlü İsimdaşlar

Leylâ Gencer

Opera Sanatçısı

Dünya çapında tanınan Türk soprano, 'La Diva' lakabıyla anılan efsanevi opera sanatçısıdır.

Leylâ Sayar

Yüzücü / Sporcu

Türkiye'nin önemli yüzücülerinden biri olup uluslararası arenada ülkemizi temsil etmiştir.

Leylâ Ataman

Tiyatro ve Sinema Sanatçısı

Türk tiyatro ve sinema dünyasında uzun yıllar boyunca önemli roller üstlenmiş değerli bir sanatçıdır.

Leylâ Hanım

Divan Şairi

19. yüzyılda yaşamış, Osmanlı edebiyatının önde gelen kadın divan şairlerinden biridir.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet