Cihangir, Farsça 'cihan' (dünya) ve 'gir' (fetheden) sözcüklerinden 'dünyayı fetheden' anlamına gelir. Türkiye'de yaygın olarak tercih edilen bir isimdir (TÜİK 2025: #53).
Cihangir İsminin Anlamı ve Kökeni
Cihangir, Farsça cihan (dünya) ve gir (alan, fetheden) kelimelerinin birleşiminden oluşan ve "dünyayı fetheden, cihan hakimi" anlamlarına gelen klasik bir erkek adıdır. Osmanlı tarihinde Kanuni Sultan Süleyman'ın oğlu Şehzade Cihangir (1531-1553) bu adın tarihteki büyük taşıyıcısıdır. İstanbul Cihangir semti onun anısına yapılan Cihangir Camii'nden adını alır.
Cihangir, Farsçanın iki parçasından kurulur: cihan (dünya, evren — Pehlevice gehan'dan gelir) ve -gir, yani "tutmak, almak, zapt etmek" anlamındaki gereftan fiilinden gelen ek. Birlikte "dünyayı zapt eden" demektir ve Pers-Hint hükümdar unvanlarının tipik örneklerinden biridir. Aynı kalıptan cihandar (dünya tutan) ve cihanşah (dünya şahı) gelir. Türkçeye Osmanlı sarayının Farsça yüksek edebiyatı yoluyla geçmiş ve Osmanlı boyunca sevilen bir saray adı olmuştur.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Cihangir İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Cihangir deyince öne çıkan iki özellik:
Asalet
İsmin ilk akla getirdiği şey asalet — ağırbaşlı, saygı gören, sesini yükseltmeden kendini kabul ettiren bir duruş.
Kararlılık
Verdiği sözü unutmayan, başladığı işi yarım bırakmayan, zorlukta sesini yükseltmeden direnen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik kararlılık. Türkçede bu, gösterişten çok sebatla anlatılır.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
Cihangir, 1855'ten itibaren TÜİK kayıtlarında izlenir ve 19. yüzyıl sonu Osmanlı seçkin ailelerinde sevilen klasik bir ad olmuştur. 20. yüzyılda yüzlüler arasında istikrarlı bir konumda kaldı. 2011 sonrası Muhteşem Yüzyıl dizisinin yarattığı dalga ve İstanbul Cihangir mahallesinin bohem entelektüel imajının yükselişi, ismi yeniden yukarı taşıdı. 2025'te #53 sırada güçlü bir yer tutar. Trend yukarı yönlüdür ve önümüzdeki yıllarda ilk 50'ye yerleşmesi beklenir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
YükseliyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 5.400 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Cihangir ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Cihangir adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Cihangir adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Tarihi Figürler
Şehzade Cihangir
1531-1553, İstanbul / HalepKanûnî Sultan Süleyman ile Hürrem Sultan'ın en küçük oğlu. Doğuştan bir omurga rahatsızlığı olduğu, bu yüzden kambur kaldığı rivayet edilir. Üvey ağabeyi Şehzade Mustafa'nın 1553'te idam edilmesinden kısa süre sonra hastalanarak Halep'te öldü. Babası onun anısına 1559'da Mimar Sinan'a Boğaz'a bakan tepede Cihangir Camii'ni yaptırdı; İstanbul'un Cihangir semti adını bu camiden alır.
Cihangir Şah (Jahangir)
1569-1627, Babür İmparatorluğuBâbürlü hükümdarı Ekber Şah'ın oğlu ve devletin dördüncü hükümdarı (1605-1627). Asıl adı Selim'di; tahta çıkınca Farsça cihangir (dünyayı fetheden) unvanını alıp bu adla anıldı. Sanata düşkünlüğüyle tanınır, Bâbürlü minyatürünün altın çağı onun dönemine rastlar. Tüzük-i Cihângîrî adlı hatıratı Hint-İslam edebiyatının en tanınmış kişisel anlatılarından biridir.
Edebiyatta ve Folklorda
Tuzuk-i Jahangiri
Cihangir Şah (Babür) · 1627Babür hükümdarı Cihangir'in Farsça yazılmış otobiyografisi. Saray hayatı, sanat tutkusu, doğa gözlemleri ve siyasi olayların ilk ağızdan kaydı; Hint-Fars edebiyatının özgün bir eseridir.
Modern Kültürde
Muhteşem Yüzyıl
Dizi · 2011Show TV (sonra Star) — Kanuni dönemini konu alan dönem dizisi. Şehzade Cihangir karakteri (Tolga Sarıtaş) izleyiciye Cihangir adını yeniden tanıtmış ve 2012-2020 arası popülerlik dalgasının kaynağı olmuştur.
Deneyin
Cihangir soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Ünlü İsimdaşlar
Şehzade Cihangir
Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultan'ın küçük oğlu (1531-1553). Genç yaşta hayatını kaybetti; babası onun anısına Beyoğlu'nda Cihangir Camii'ni Mimar Sinan'a yaptırdı.
Cihangir Şah
Babür İmparatorluğu'nun dördüncü hükümdarı (1569-1627). *Jahangir* olarak da bilinir; Babür sanatının zirvesindeki dönemin yöneticisidir.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- FarsçaJahāngīr
- Urduca / Hint-BabürJahangir
- İngilizce (Latin yazım)Jahangir / Cihangir
- AzericeCahangir