Davut
Davut İsminin Anlamı ve Kökeni
Davut, İbranice Dāwīd adının Arapça Dāwūd aracılığıyla Türkçeleşmiş biçimidir ve "sevgili, muhabbete mazhar olan" anlamına gelir. İslam, Hristiyanlık ve Yahudiliğin ortak peygamberi olan Hz. Davud Peygamber (Kral David, c. M. Ö. 1040-970) Kur'an'da 16 yerde zikredilir. Kendisine Zebûr (Mezmurlar) kitabı verilen, demiri elinde yumuşatma mucizesi olan ve İsrail Krallığı'nın ikinci kralı olan peygamberdir. 175 yılı aşkın TÜİK kayıtlı kullanımla Türkçenin en eski semavi peygamber erkek isimlerindendir.
İbranice Dawid, Eski İbranice dwd (sevmek, muhabbet etmek) kökünden türer ve "sevgili, muhabbet edilen" anlamına gelir. Eski Ahit'te bu ad Kral Davud'un yanı sıra başka figürler için de kullanılır. Arapçaya Dawud biçiminde geçmiş — İbranice uzun sesli i Arapçada uya dönüşmüştür. Türkçeye Osmanlı Arapçasından Davud/Davut biçiminde yerleşmiş ve d sonundaki sonluk Türkçe söyleyişinde t ile değişkenli kullanımdadır (hem Davud hem Davut biçimi görülür). Batı dillerinde aynı İbranice ad David biçiminde korunmuştur — Latin David, İngilizce Fransızca İspanyolca İtalyanca David, Almanca David, Rusça Davíd .
Popülerlik
Davut, TÜİK kayıtlarında 1850'den bu yana sürekli top-150 içinde kalmış çok eski bir İslami semavi peygamber erkek ismidir — 1850'de top-60 içindeydi (#55 zirvesi). 20. yüzyıl boyunca 60-200. sıralarda istikrarlı kullanım gördü. 2000 sonrası modern kısa isimlerin yükselişiyle birlikte düzenli geri çekilme süreciyle 2025'te #316 sıraya geldi. 175 yıllık kesintisiz kullanımıyla üç semavi din ortak peygamberinin adını taşıyan Türk-İslami erkek adlandırması derin manevi örneklerindendir.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Davud, Kur'an'ın 25 peygamberinden biri olup kendisine Zebur (Arapça Zabur) adlı kitap verilmiştir. Nisa Suresi 4:163: ".Davud'a da Zebur verdik." İsra 17:55: "Davud'a Zebur'u verdik." Kur'an'da sık zikredilen bir başka özelliği, onunla birlikte kuşların ve dağların Allah'ı tesbih etmesidir: "Dağları ve kuşları onunla birlikte tesbih ederler" (Sad 38:18-19, Enbiya 21:79). Demir mucizesi için: "Onun için demiri yumuşattık" (Sebe 34:10). Ayrıca adil yargılama hikmeti bağlamında iki davalı hikâyesi (Sad 38:21-26) onun adaletinin Kur'ani tasviridir. Sünni, Şii ve Alevi-Bektaşi geleneklerinin üçünde de aynı saygıyla anılır. Hristiyan geleneğinde: İsa Mesih'in soyunun Davud'dan (Bet David / House of David) geldiği inancı Mesihi beklentinin temelidir (Matta İncili 1:1 — "İbrahim oğlu, Davud oğlu İsa Mesih'in soyunun kitabı"). Yahudi geleneğinde: Davud İsrail'in altın çağ kralı ve Mezmurlar'ın yazarıdır; Siyonizmin simge figürüdür ve modern İsrail Devleti'nin sembollerinden Davud Yıldızı (Magen David) onun adıyla anılır.
Tarihi Figürler
Hz. Davud Peygamber (Kral David)
c. M.Ö. 1040-970, İsrailİslam, Hristiyanlık ve Yahudiliğin ortak peygamberi ve İsrail Krallığı'nın ikinci kralı (Saul'un ardılı). Eski Ahit'te (Samuel I-II, Krallar I) ve Kur'an'da (Bakara 2:251, Enbiya 21:78-80, Sad 38:17-26, Sebe 34:10-13, Nisa 4:163 gibi 16 yerde) anlatılır. Gençliğinde Filistinli dev savaşçı Golyat'ı (İslami gelenekte Calut) sapanla öldürmesi İslam-Hristiyan-Yahudi geleneğinin ortak simge olayıdır. Kral olduktan sonra Kudüs'ü başkent yaptı ve İsrail Krallığı'nı zirvesine taşıdı; oğlu Süleyman ona ardıl oldu. Kur'an'da kendisine Zebur (Mezmurlar) kitabının indirildiği zikredilir (Nisa 4:163, İsra 17:55). İslami mucizeleri: demiri elinde yumuşatma, kuşların ve dağların onunla birlikte tesbih etmesi, adil yargılama hikmeti (Sad 38:18-26). İsrail tarihi anlatımında İsrail Krallığı'nın altın çağını inşa eden kraldır; Mezmurlar (Zebur) 150 ilahiden oluşan kutsal şiir kitabının yazarıdır (Yahudi-Hristiyan gelenekte ona atfedilir; İslami gelenekte de kendisine verildiği kabul edilir).
Edebiyatta ve Folklorda
Mezmurlar (Zebur) — Hz. Davud'a atfedilen 150 ilahi
Eski Ahit'in ilahi şiir kitabı olan Mezmurlar (İbranice Tehillim — Övgüler), İslami Zebur, 150 ayrı şiirden oluşur ve geleneksel olarak Hz. Davud'a atfedilir (modern biblical eleştiri pek çok Mezmur'un farklı yazarlara ait olduğunu kabul etse de ana kütlenin Davud kökenli olduğu görüşü de korunur). Mezmurlar Yahudi ibadet literatürünün ve Hristiyan kilise müziğinin temelidir; 23. Mezmur "Rab çobanımdır" Batı dünyasının en çok bilinen dini metinlerinden biridir. Klasik İslami tefsir geleneğinde Zebur Kur'an, Tevrat ve İncil'le birlikte dört büyük kitaptan biri sayılır (Nisa 4:163). Modern Türk edebiyatında ve dini literatürde Mezmurlar'ın farklı çevirileri (Zebur Tercümesi, Mezmurlar) mevcuttur.
Modern Kültürde
Türk milli tarihsel dizilerinde Davut karakterleri
Dizi · 2015Türk milli tarihsel dizilerinde Hz. Davud'a atıfla veya sıradan ad-kullanımı olarak Davut karakterleri çeşitli yapımlarda yer aldı. Osmanlı dönem dizilerinde asker, alim veya kâhya tiplemesi olarak sıkça kullanılır.
Uluslararası Karşılıkları
- İbranice (asıl kaynak)Dāwīd
- Arapça (İslami)Dāwūd
- İngilizce / Fransızca / İspanyolcaDavid
- İtalyancaDavide
- RusçaDavíd (Давид)
- UrducaDāwūd
Davut ile İkili İsimler
Birlikte sık kullanılan ikili isim önerileri
Ünlü İsimdaşlar
Davut Güloğlu
Türk milli güreşçi ve olimpiyat madalyacısı.
Davut Sulari
Türk halk müziğinin önemli ozanlarından biri olan Alevi dedesi ve âşık.
Davut Karaçay
Olimpiyat şampiyonu Türk serbest güreşçi.