Dersim, bugünkü Tunceli ilinin eski adıdır; ad, bölgede 16. yüzyıldan beri egemen olan Desiman aşiretinden gelir, anlamı ise belirsizdir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #390).
Deneyin
Dersim İsminin Anlamı ve Kökeni
Dersim, bugünkü Tunceli ilinin ve çevresindeki dağlık bölgenin eski adıdır. Bölgenin adı, 16. yüzyıldan itibaren Hozat çevresinde egemen olan Desiman (Desimlü) aşiretinden gelir; sözcüğün kendi anlamı ise belirsizdir. Halk arasında adın Farsça der (kapı) ve sim (gümüş) sözcüklerinden geldiği ve 'gümüş kapı' anlamına geldiği söylenir. Ad, Dersimli ailelerde erkek, diğer Kürt illerinde ise daha çok kız çocuklarına verilir. TÜİK kayıtlarında Dersim ismine ilk olarak 1979 yılında rastlanmaktadır. İsim, en güncel veri olan 2025 yılında 390. sırayla kendi zirvesindedir.
Dersim adının kaynağı, 16. yüzyıldan itibaren Hozat çevresinde güçlü olan Desiman ya da Desimlü adlı aşirettir; bölge zamanla bu aşiretin adıyla anılmıştır. Aşiret adının ne anlama geldiği bilinmez. Halk arasında yaygın olan 'gümüş kapı' yorumu, adı Farsça der (kapı) ve sim (gümüş) sözcüklerine böler; iki sözcük Türkçeye de girmiştir, sim bugün de gümüş tel anlamında dokumacılıkta kullanılır. Bölgenin adı Osmanlı kayıtlarında Dersim sancağı olarak geçer; il 1935'te Tunceli adını almıştır. Kayıtlar adın hem kız hem erkek çocuklara verildiğini gösterir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan unisex isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Dersim İsminin 2 Farklı Anlamı
Gümüş kapı
FarsçaHalk arasında yaygın olan yorumdur; adı Farsça der (kapı) ve sim (gümüş) sözcüklerine bölerek açıklar.
Tunceli'nin eski adı
KürtçeAdın verilme gerekçesi. Bölge adını, 16. yüzyıldan beri Hozat çevresinde egemen olan Desiman (Desimlü) aşiretinden alır; Osmanlı kayıtlarında Dersim sancağı olarak geçer, il 1935'te Tunceli adını almıştır.
Dersim İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Dersim deyince öne çıkan iki özellik:
Doğa Sevgisi
Doğa sevgisi, bu ismin en belirgin çağrışımı. Açık havada rahat eden, mevsimleri fark eden, dört duvar arasında sıkılan bir karakter.
Kararlılık
Verdiği sözü unutmayan, başladığı işi yarım bırakmayan, zorlukta sesini yükseltmeden direnen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik kararlılık. Türkçede bu, gösterişten çok sebatla anlatılır.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Dersim 1979'da kayıtlara girdi ama süreklilik 2010'dan sonra başlıyor. O günden beri kesintisiz yükseliyor: 514'ten 390'a. En iyi sırasını 2025'te gördü. Yaklaşık 578 kişi bu adı taşıyor; kayıtlar adın hem kız hem erkek çocuklara verildiğini gösteriyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 150.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Dersim adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Dersim adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Farsça (halk yorumu)Der + sim (gümüş kapı)