Derman

Derman, Farsça kökenli bir isim olarak "şifa, çare, ilaç" anlamına gelir. Klasik Anadolu Alevi-Bektaşi halk söyleyişinde "derman" hem maddi hem manevi şifanın adıdır; Pir Sultan Abdal'ın deyişlerinde "derdime derman" tabiri sevgilinin halk söyleyişindeki klasik benzetmesidir. TÜİK kayıtlarında Derman ismine ilk olarak 1930 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1931 yılında 335. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2021 yılı verilerinde 461. sırayla listelenmektedir.

Farsça "derman" (şifa, çare, ilaç) sözcüğünden gelir; "dert" (Farsça "derd", ağrı) ile karşıt-eş bir ikili oluşturur — "derdi olan dermanı da arar". Aynı kökten "dermande" (çaresiz, bitkin) ve "bi-derman" (çaresiz) gelir. Halk türkülerinde ve aşık şiirinde "derdime derman" tabiri, sevgiliyi hem yaranın hem ilacın kaynağı olarak anan köklü bir söyleyiştir.