Dilek ismi “İstenen şey, arzu, temenni” anlamına gelir. 1976 yılında 7. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 306. sırada yer alıyor.
Deneyin
Dilek İsminin Anlamı ve Kökeni
Dilek, Türkçe dilemek fiilinden türeyen ve "istenen şey, arzu, temenni; dua" anlamlarına gelen bir kız adıdır. Halk geleneğinde dilek tutmak (özel bir an için arzu etmek) ve dilek ağacı (dileklerin kumaş parçalarıyla bağlandığı kutsal ağaç) tabirleri aynı kökten gelir. Cumhuriyet sonrası Türk Dil Kurumu dil reformunun öne çıkardığı öz Türkçe sözcüklerden olup Türk-Anadolu halk geleneğinin köklü dilek-arzu söyleyişinin kişi-ad biçimindeki yansımasıdır.
Dilek, dile- (istemek) fiilinden türer; aynı kökten dilekçe (resmî istek yazısı) ve dil bilgisindeki dilek kipi (istek bildiren çekim) gelir. Türk halk geleneğinde dilek tutma âdeti köklüdür: dilek ağaçlarına bez bağlamak, dilek taşı, dilek kuyusu gibi. Ad, bu istek-temenni dünyasının sade bir yansımasıdır ve Dilay, Dilhan gibi adlarla ses akrabalığı taşır.
Dilek ile İsim Çiftleri
Birlikte sık kullanılan isim çifti önerileri
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Dilek İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Dilek deyince öne çıkan tek bir özellik:
Aydınlık
İsmin ilk akla getirdiği şey ışık ve neşe — yanındakinin içini açan, küçük şeylerden mutlu olmayı bilen bir tavrı tarif eder.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Dilek, 1931'den bu yana TÜİK kayıtlarında görülen ancak 1960'lara kadar 200-400. sıralarda düşük sıklıkta kullanılan bir öz Türkçe kadın ismiydi. 1965'te ilk 100'e girdi (#85), 1967'de ilk 50'ye (#45), 1971'de ilk 20'ye (#14), 1973'te ilk 10'a (#10) yükseldi ve 1976'da #7 ile Türkiye'nin yedinci en popüler kız ismi konumuna ulaştı. 1980-2000 arası ilk 30 içinde kaldı. 2000 sonrası modern kısa isimlerin yükselişiyle birlikte düzenli geri çekilme süreciyle 2025'te #306 sıraya geldi. 1970-2000 kuşağının tipik öz Türkçe soyut değer kadın isimlerinden biri olarak Türk kültürel hafızasındaki yerini koruyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 450 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Dilek adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Dilek adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Türk-Anadolu halk inancında dilek ağacı geleneği
Anadolu'da türbe, yatır ve kutsal sayılan ağaçların dallarına çaput ya da bez parçası bağlayıp dilek tutmak çok yaygın bir halk geleneğidir. Bağlanan her bez, dile getirilen bir isteğin somut işaretidir. Araştırmacılar bu âdeti eski Türk inancındaki ağaç kültüyle ilişkilendirir. Tahtacı Türkmenlerinin ardıç ağacına çaput bağlaması ya da Hıdırellez gecesi dileklerin gül ağacının dibine bırakılması, geleneğin bugün de yaşayan örnekleridir. İsim, bu halk inancının dildeki izidir; dilek sözcüğü hem istek hem dua anlamını aynı anda taşır.
Modern Kültürde
Dilek Türker
OyuncuTürk tiyatro oyuncusu ve yönetmeni. 1964-1977 arasında İstanbul Şehir Tiyatroları'nda pek çok başrol oynadı; Almanya'da geçen yılların ardından 1990'da Tiyatro Ayna'yı kurdu. Kuvayı Milliye Kadınları ve Mustafa Kemal'le 1000 Gün'deki Latife rolüyle tanınır; Devlet Sanatçısı unvanını taşır.
Ünlü İsimdaşlar
Dilek Serbest
Türk oyuncu ve manken
Dilek İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Dilek isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (kaynak)Dilek
- AzericeDilək