Ela
Ela İsminin Anlamı ve Kökeni
Ela, Farsça ālā sözcüğünden gelir; Türkçede özelleşmiş anlamıyla "gözde sarıya çalan kestane bal rengi, ela göz rengi" için kullanılır. Türk halk şiirinin ve divan edebiyatının en yaygın güzellik tasviri olan ela gözlü tabiri bu kökten türer. Kız adı olarak modern kullanımı 20. yüzyıl ortasında başlamış, 2010'larda zirveye çıkmıştır.
Türkçe ela/ela, Farsça ala — "alacalı, benekli, farklı renkler karışımı" anlamındaki sıfattan gelir. Aynı kökten Farsça alaca (karışık renkli kumaş, alaca) ve Türkçeye geçmiş alaca (benekli, çok renkli — alaca karga, alacalı) sözcükleri türer. Türkçede kelimenin anlamı Farsça asıl anlamından daralarak özel olarak gözde sarıya çalan kestane bal rengi (hazel eye color) için kullanılmaya başlandı; bu daralmış anlam 16. yüzyıl divan edebiyatından beri kayıtlıdır. Önemli not: Arapça Ala — Alaaddin ismindeki — tamamen farklı bir köktür (-l-w kökü) ve Ela ile etimolojik akraba değildir.
Popülerlik
TÜİK kayıtlarında Ela ismine ilk olarak 2006 yılında rastlanmaktadır. İsim, 2020 yılında #472 ile zirvesine ulaşmıştır ve 2020 verilerinde #472 sırada yükseliş trendinde yer almaktadır. 2006 sonrası kayıtlara giren modern bir isimdir.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Edebiyatta ve Folklorda
Halk şiirinde ela gözlü imgesi
Türk halk ve aşık edebiyatının en sık tekrarlanan güzellik tasvirlerinden biri ela gözlü tabiridir. Karacaoğlan (17. yy), Aşık Veysel (1894-1973) ve sayısız halk ozanının gazellerinde sevgilinin gözü ela olarak tasvir edilir — "Ela gözlerine kurban olduğum" mısraı halk şiirinin klasik açılışlarındandır. Divan edebiyatında da çeşm-i ela (ela göz) tamlaması Fuzuli, Baki, Nedim'in şiirlerinde yer alır. Bu uzun edebi gelenek, ismin 20. yüzyıl özel ad olarak yaygınlaşmasının kültürel zeminini hazırladı.
Modern Kültürde
Türk dizilerinde Ela karakterleri — Öyle Bir Geçer Zaman Ki, Kiralık Aşk, İstanbullu Gelin, Sefirin Kızı
Dizi · 20102010 sonrası Öyle Bir Geçer Zaman Ki, Kiralık Aşk, İstanbullu Gelin, Sefirin Kızı gibi popüler Türk dizilerinde Ela adını taşıyan başrol karakterler yer aldı. Bu yoğun dizi görünürlüğü, ismin 2010'lardaki zirve dönemine doğrudan katkıda bulundu.
Uluslararası Karşılıkları
- Farsça (kaynak)Ālā
- AzericeEla
- KürtçeEla
Ela ile İkili İsimler
Birlikte sık kullanılan ikili isim önerileri