Eyüp

ErkekArapçaGeleneksel

Eyüp İsminin Anlamı ve Kökeni

Eyüp, Arapça Ayyub kökenli bir erkek adıdır; Kur'an'da adı 4 yerde geçen Hz. Eyüp peygamberin adıdır (Nisa 163; En'am 84; Enbiya 83-84; Sad 41-44). Sad Suresi 44'te "Doğrusu biz onu sabırlı bulduk; ne güzel kuldu! Çünkü o, daima Allah'a yönelirdi" denir. Sabrın ve dayanıklılığın simgesi olan bu ad, Türk-İslam erkek adlarının köklü üyelerindendir; İstanbul'un Eyüp Sultan semti, sahabe Ebu Eyyub el-Ensari'nin türbesi etrafında kurulmuştur.

İbranice Iyyov / Arapça Ayyub sözcüğü — İslam, Hristiyanlık ve Yahudiliğin ortak peygamberi Hz. Eyüp/Ayyub/Job'un adıdır. Etimoloji tartışmalı — bazı dil bilimciler Semitik -w-b kökünden "dönen, geri dönen" anlamını türerler; diğerleri Akkadca ayabu (düşman) köken hipotezine yönelirler. İslami tarihsel gelenekte Hz. Eyüp sabrın peygamberi olarak anılır ve onun hikayesi ağır hastalık, mal kaybı ve aile trajedilerine karşı göstermiş olduğu ibadetkâr sabırın simge anlatısıdır. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla Eyüb veya Eyüp biçiminde yerleşti; Kur'an'daki peygamber adı kategorisinin yaygın üyelerinden biri oldu.

Popülerlik

TÜİK kayıtlarında Eyüp ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1850 yılında #36 ile en çok tercih edildiği döneme ulaşmış, sonraki yıllarda kademeli geri çekilme yaşayarak 2025'te #165 sırada yer almıştır. 176 yıllık kesintisiz kullanımı, ismin Türk adlandırmasındaki kalıcılığını gösterir.

Popülerlik Trendi

Düşüyor
4.115.226.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

Eyüp adı İslami kolektif bellekte iki merkez figür üzerinden derin yük taşır: (1) Hz. Eyüp Peygamber, Kur'an'da anılan sabır peygamberi; (2) Hz. Eyüp Sultan (Ebu Eyyub el-Ensari), Hz. Peygamber'in mihmandarı ve İstanbul'un İslami fethindeki Eyüp bölgesinin ad-kaynağı. İlki sabır erdeminin arketipi olarak Sünni, Şii ve Alevi Bektaşi geleneklerinin üçünde de saygıyla anılır. İkincisi özellikle İstanbul-Türk İslami şehir belleğinde Eyüp Sultan Camii ve Türbesi aracılığıyla yaşayan kolektif ziyaret pratiğinin merkezidir — Hz. Peygamber'in yakın arkadaşı olan Ebu Eyyub'un mezarı Türk Osmanlı geleneğinde kutsal mekân olarak tanındı ve özellikle padişahların kılıç kuşanma törenleri bu türbede gerçekleşti.

Tarihi Figürler

Hz. Eyüp Peygamber

Biblikal İslami gelenek: Hz. İbrahim sonrası

Kur'an'ın 25-peygamberinden biridir. Enbiya 21:83-84: "Eyyub'u da (an). Hani o Rabbine şöyle dua etmişti: 'Bana zarar dokundu; sen merhametlilerin en merhametlisisin'. Biz de onun duasını kabul ettik, ona isabet eden zararı giderdik ve yanında katımızdan bir rahmet olmak ve ibadet edenlere bir hatıra olmak üzere, ailesini ve beraberlerinde bir mislini ona verdik". Sad 38:41-44'te de hikayesi anlatılır — 7 yıl ağır hastalık ve tüm varlık kaybından sonra sabrederek Allah'a dua etmesi ve sonunda şifa, mal ve ailenin geri verilmesi anlatısı. İslami, Hristiyan (Ayub Kitabı Eski Ahit) ve Yahudi (Sefer Iyyov) geleneklerinin üçünde de sabır erdeminin arketip peygamberi olarak anılır.

Hz. Eyüp Sultan (Ebu Eyyub el-Ensari)

c. 576-674, Medine/İstanbul

Hz. Peygamber'in mihmandarı (ev-sahibi) — 622 Hicreti sırasında Medine'ye gelen Hz. Peygamber'i bir yıl evinde misafir eden sahabi. Hz. Peygamber'in yakın arkadaşı olan Ebu Eyyub el-Ensari ileri yaşına rağmen 669 yılında Emeviler'in İstanbul-kuşatmasında Bizans'a karşı bir sefer-i-alaya katıldı ve yaklaşık 674'te İstanbul surlarının dışında vefat etti ve oraya defnedildi. Fatih Sultan Mehmed 1453'te İstanbul'u fethettikten sonra Akşemseddin'in manevi rehberliğiyle bu mezar bulundu ve üzerine Eyüp Sultan Camii ve Türbesi inşa edildi. İstanbul Eyüp bölgesi adını bu türbeden alır ve Türk İslami şehir belleğinin kurucu kutsal mekânlarından biridir.

Uluslararası Karşılıkları

  • Arapça (kaynak)Ayyūb
  • İbranice (kaynak akraba)ʾIyyōv
  • İngilizceJob
  • FarsçaEyyûb
  • UrducaAyub
  • KurmancîEyûb

Ünlü İsimdaşlar

Eyüp Can

Gazeteci

Türk televizyon programcısı ve gazeteci olarak tanınan Eyüp Can, çeşitli medya kuruluşlarında çalışmıştır.

Eyüp Sultan

Dini Şahsiyet

Hz. Muhammed'in sahabesi olan Eyüp Sultan, İstanbul'un fethinde hayatını kaybetmiş ve adına büyük bir türbe inşa edilmiştir.

Eyüp Sabri Paşa

Osmanlı Askeri ve Tarihçi

Osmanlı dönemi askeri ve tarihçi olan Eyüp Sabri Paşa, Hicaz tarihi üzerine önemli eserler kaleme almıştır.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet