Fazilet
Fazilet ismi “Erdem, ahlaki üstünlük” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2024: #421).
Deneyin
Fazilet İsminin Anlamı ve Kökeni
Fazilet, Arapça Fadile sözcüğünden gelir; 'üstün olmak, ihsan bağışlamak' kökünden türeyen ve "erdem, ahlaki üstünlük, fazl-ı ilahi" anlamlarını taşıyan bir kız adıdır. Aynı kökten Fadıl (eril), Fadile (dişil — Fadile adıyla aynı), fada'il (faziletler) sözcükleri gelir. Klasik İslami ahlak geleneğinde Aristoteles'in arete kavramına denk düşen fadilet terimi İhya-ı Ulumi'd-Din'de (İmam Gazzali) ahlak felsefesinin temel kavramı olarak ele alınır. Türkiye'de modern dönem Türk-İslami kadın adlarının köklü tercihlerindendir.
Arapça fazîle, 'üstünlük, erdem' anlamındaki fazl sözcüğünün dişil biçimidir: fazilet, erdem, üstün ahlak niteliği. Aynı kökten fazıl (erdemli), efdal (en faziletli) ve tafdil (üstün tutma) gelir; Türkçedeki Fazlı adı da buradan türer. Klasik İslam yazınında 'faziletler kitabı' başlığını taşıyan bir tür vardır: Hz. Peygamber'in, sahabilerin ve ehl-i beytin ahlaki üstünlüklerini derleyen eserler bu başlık altında toplanır. Ahmed b. Hanbel'in 9. yüzyılda kaleme aldığı Fedâilü's-sahâbe bu türün en bilinen örneklerindendir. Fazilet Türkçede hem soyut bir ahlak kavramı hem de bir kız adı olarak yan yana yaşar; adı taşıyana doğrudan bir erdem dileği yüklenir.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Fazilet İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Fazilet isminde öne çıkan iki özellik:
Aydınlık
İsmin ilk akla getirdiği şey ışık ve neşe — yanındakinin içini açan, küçük şeylerden mutlu olmayı bilen bir tavrı tarif eder.
Bilgelik
Doğru soruyu sorabilmek, çok cevap bilmekten önce gelir burada. Hazır olmadığı konuda susan, aceleyle hüküm vermeyen bir olgunluk.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Fazilet, TÜİK kayıtlarında ilk kez 1870'te 124. sırayla klasik bir kız adı olarak görünür; bu tek kayıttan sonra on üç yıl listeye girmez ve 1883'te 167. sırayla geri döner. 1900'lerin başından 1990'ların başına kadar şaşırtıcı ölçüde sabit kaldı: neredeyse yüz yıl boyunca 206 ile 330 arasında dolaştı (1950'de 319., 1980'de 313. sıra). 1990'ların ortasında hızlı bir düşüş yaşadı: 2000'de 462. sıradaydı ve 2015-2016'da 515. sırayla en alt noktayı gördü. Son yıllarda toparlanıyor; 2024'te 421. sırada.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 7.100 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Fazilet adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Fazilet adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: el-fadila / el-fadayil İslami ahlak edebiyat tasavvuf geleneğinin merkez öbeğidir. el-Medine el-Fadila (Erdem-Şehri, Farabi, 9. yüzyıl) klasik İslam felsefesinin merkez metinlerinden olarak ideal-Müslüman toplumun erdem temelli yapısını işler. el-fada'il el-arba'a (dört temel fazilet: hikmet, cesaret, iffet, adalet) Antik Yunan-Aristoteles geleneğinden Müslüman filozoflara aktarılan örüntü erdemlerdir. Türk-İslam ailelerinde Fazilet adı koymak, kız çocuğa erdemli, üstün ahlaklı, fazilet üzere yaşayan mü'mine karakter niyetini yakıştırma anlamı taşır.
Benzer İslami adlar için:
Edebiyatta ve Folklorda
İslam edebiyatında fezâil türü — Fezâilü's-sahâbe
Hadis edebiyatında fezâil (faziletler) adıyla ayrı bir tür vardır: Hz. Peygamber'in, sahabilerin ve ehl-i beytin üstün niteliklerini anlatan rivayetler bu başlık altında toplanır. Ahmed bin Hanbel'in Fezâilü's-sahâbe (Sahabilerin Faziletleri) adlı eseri, oğlu Abdullah'ın babasından dinlediği rivayetlerle derlenmiş ve türün en bilinen örneklerinden sayılan kitaptır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaFadila
- FarsçaFadile
- UrducaFazila
- BoşnakçaFazila