Ferhan

Ferhan, Arapça Ferhan (sevinçli, neşeli, mutlu) sözcüğünden gelen klasik bir erkek adıdır. Dişil karşılığı Feriha'dır. Ferah (genişlik, iç açıklığı) ile aynı kökten gelir; klasik Arap edebiyatında sevincin niteliğini ifade eden temel sıfattır. Türkçeye Osmanlı yoluyla geçmiş, modern Türkiye'de daha çok dindar geleneksel ailelerin tercih ettiği klasik bir erkek adı olarak yaşar.

Arapça farhan, f-r-h (sevinmek; ferahlamak; mutluluk duymak; iç-açılmak) kökünün fa'lan kalıbındaki sıfat mübalağa formudur — çok sevinçli, neşeli, mutluluk içinde olan. Eril dişil ortak form (Türkçe Türkçeleştirme dalgasında üniseks ad şeklinde yerleşti). Aynı kök ailesinden el-farah (sevinç, mutluluk — Kur'an'da pek çok yerde), yafrah / yafrahun (sevinir, sevinirler — Yunus 58, Hadid 23), el-farih / el-farihin (sevinenler) gelir. Aynı kökten ayrıca el-mafruh (sevinilmiş), et-tafarruh (sevinme), farraha (Form II: sevindirdi), el-Mufrih (sevindiren), Furayha (küçük sevinç, kız adı küçültme form) türetilmiştir türemiştir. Klasik İslami teoloji tasavvuf edebiyat geleneğinde el-farah sevincin iki tipi ayrımıyla işlenir: (1) Allah'ın-rahmetinden-doğan onurlu sevinç — Yunus 10:58'in kul bi-fadli'llah ve-bi-rahmatihi fa-bi-dhalika fa-l-yafrahu hüve khayrun mimma yajma'un (De ki: Allah'ın lütfu ve rahmeti ile, işte yalnız bununla sevinsinler. Bu, onların biriktirdiklerinden daha hayırlıdır.) ayeti bu onurlu sevinç tipinin merkez metnidir; (2) dünyevi arzudan doğan eleştirilebilir sevinç — Kasas 28:76'nın la tafrah inna Allah la yuhibbu el-farihin (Şımarma! Şüphesiz Allah, şımarıkları sevmez.) ayeti Kârun-kıssasında bu kibirli sevincin eleştirisidir. Klasik İslami kelam tasavvuf geleneği bu iki tip ayrımını işler: Mevlâna Celaleddin-i Rumi Mesnevi'de farh-i Hakk (Hak sevinci) ve farh-i nafs (nefis sevinci) ayrımıyla bu ayrımı tasavvuf jargonuna kavuşturmuştur. Ferhan adı doğrudan Yunus 58'in onurlu sevinç sıfat yansımasını içerir. Türkçeye Osmanlı yumuşak söyleyişiyle Ferhan formunda yerleşmiştir.