Feride
Feride İsminin Anlamı ve Kökeni
Feride, Arapça kökeninden gelir; 'eşi benzeri olmayan, tek ve eşsiz' olarak yerleşmiştir. Benzersizliği ve üstünlüğü çağrıştıran bu isim, Türk edebiyatında da iz bırakmış; Reşat Nuri Güntekin'in ünlü romanı Çalıkuşu'nun baş karakteriyle geniş kitlelerin belleğine kazınmıştır.
Arapça Farida, f-r-d (tek olmak, eşsiz olmak) kökünün faila kalıbındaki dişil sıfat-ad biçimidir; "eşsiz, biricik, tek olan; çok değerli inci tanesi" anlamlarına gelir. Aynı kökten fard (tek, eşsiz; ferd), Tanrı'nın esma-i hüsnasından al-Fard (Tek olan), infirad (yalnızlık, ayrı kalma), farid (eşsiz, biricik) sözcükleri türer. Klasik Arap edebiyatında farida* özellikle "değerli inci, dizilen takının tek incisi" anlamında kullanılır. Türkçeye Osmanlı yoluyla geçmiş ve klasik kadın adlarının köklü üyelerinden biri olmuştur.
Popülerlik
Feride, 1850'den itibaren TÜİK kayıtlarında görülen klasik bir Arapça kökenli kadın adıdır. 19. yüzyıl Osmanlı dindar aile geleneğinin yaygın adlarından biri olarak yer aldı. 1850'de #98 ile orta-üst sıklıkta kullanıldı. 20. yüzyıl boyunca kademeli geri çekilme yaşadı; 2025'te #270 sıradadır. Türk halk söyleyişinde Feride Hanım hitabı eski kibar İstanbul kültürünün anılarındandır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-Fard (Tek olan) Allah'ın Esmaü'l-Hüsnasından sayılır; Allah'ın eşi-benzeri olmama niteliğinin (tevhid doktrininin) merkez kavramıdır. La ilahe illallah (Allah'tan başka ilah yoktur) ifadesi bu fard niteliğinin günlük tasdikidir. Klasik İslami kadın adı geleneğinde Feride, çocuğa "Allah'ın eşsizliğine atıf taşıyan değerli bir varlık" niyetini yansıtır. Sünni ve Şii geleneklerinin ikisinde de Allah'ın tek olma niteliği temel inanç maddesidir.
Tarihi Figürler
Feride Nevzat
1900-1996, İstanbulTürk klasik Türk müziği sanatçısı ve bestekâr. 1920'ler-1970'ler Türk Sanat Müziği sahnesinin uzun soluklu kadın seslerinden biri oldu; TRT İstanbul Radyosu kadrolarında uzun yıllar görev aldı ve klasik makam repertuarının aktarımında rol oynadı. Erken Cumhuriyet dönemi Türk müzik kadın figürlerinden biri olarak kolektif bellekte yerini aldı.
Edebiyatta ve Folklorda
Çalıkuşu
Reşat Nuri Güntekin · 1922Türk edebiyatının en tanınan romanlarından biri; Feride adlı genç Türk kadınının İstanbul'dan Anadolu'ya öğretmen olarak gönderilmesi ve Cumhuriyet öncesi Anadolu köylerindeki mücadelesinin anlatısı. Reşat Nuri Güntekin'in başyapıtı olarak kabul edilen roman, Türk edebiyatının öğretmen-Feride arketipini oluşturdu — genç eğitimli idealist kadın öğretmenin kırsal Anadolu topluluklarını modernleştirme misyonunu simgeleyen edebi simge. Çok sayıda Türk dizisine (1967, 1986, 2013, 2019) ve filmlerine uyarlandı; ismin Türk popüler belleğindeki en yüksek kültürel yükünün kaynağıdır.
Modern Kültürde
Çalıkuşu (2013-2014)
Dizi · 2013Kanal D'de yayınlanan Çalıkuşu roman uyarlaması dizi; başrolde Feride karakterini Fahriye Evcen canlandırdı. Yapım, romanı modern izleyici için yeniden yorumlayarak Türk dizi sektörünün 2010'lar klasik edebiyat uyarlamalarının tanınan örneklerinden biri oldu; Feride adının modern Türk gençliği tarafından yeniden keşfedilmesine de katkı sağladı.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Farīdah
- FarsçaFerîde
- UrducaFareeda
- Endonezya/MalayFaridah
- KurmancîFerîde
Ünlü İsimdaşlar
Feride Çiçekoğlu
Türk feminist yazar ve akademisyen olup çeşitli roman ve denemeler kaleme almıştır.
Feride Hilal Akın
Türk pop müzik sanatçısı olup birçok başarılı albüm çıkarmıştır.
Feride Acar
ODTÜ öğretim üyesi ve BM CEDAW Komitesi üyesi olarak görev yapmış Türk akademisyendir.
Feride İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Feride isminin en çok kullanıldığı iller.