Feza
Feza İsminin Anlamı ve Kökeni
Feza, Arapça el-fada sözcüğünden gelen bir üniseks addır; f-d-v/y (genişlemek, açılmak) kökünden türer. Modern Türkçede feza sözcüğü hem astronomi uzay biliminin temel kavramıdır (feza-yı kâinat, feza-yı sema) hem klasik divan şiirinde gökyüzünün genişliği ve manevi yüceliği için kullanılır. Aynı kökten el-fada (genişlik), el-mufada (geniş yapılmış), et-tafaddi (genişlik vermek) gelir. 1942'de 384. sırayla zirvesine ulaşmıştır; 2025'te 398. sıradadır.
Arapça el-fada, f-d-y kökünden gelir; ilk anlamı "boşluk, genişlik, açıklık"tır, mecazi olarak "gökyüzü, uzay, sema" anlamı kazanmıştır. Klasik Arap astronomi geleneğinde el-fada gezegen yörüngelerinin bulunduğu boşluk katmanı anlatır; İbn Sina ve İbn Heysem'in eserlerinde bu kavram fiziksel felsefe terimi olarak kullanılır. Türkçedeki feza sözcüğü 19. yüzyıl Osmanlı bilim dilinden modern Türkçeye geçmiş, uzay sözcüğü Cumhuriyet dil reformuyla birlikte daha yaygınlaşmış olmasına rağmen feza hâlâ edebi yüce çağrışımıyla kullanılır.
Popülerlik
Feza, TÜİK kayıtlarında 1936'dan itibaren görülen modern Türkçe Arap üniseks adlardandır. 1942'de 384. sırayla zirvesine ulaşmış, erken Cumhuriyet dönemi orta sınıf ailelerin tercih ettiği bilim evrensellik temalı adlardandır. 2025'te 398. sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Feza Gürsey
1921-1992, Türk teorik fizikçiTürkiye'nin yetiştirdiği önde gelen teorik fizikçilerdendir; parçacık fiziği ve simetri kuramına katkılarıyla uluslararası alanda tanınmış, dünya çapında ödüller almıştır.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaal-Faḍā'
- TürkçeFezâ / Feza
Ünlü İsimdaşlar
Feza Gürsey
Klasik 20. yüzyıl Türk bilim geleneğinde merkezî söz; Yale Üniversitesi'nde profesörlük, klasik Türk-Cumhuriyet bilim yan yansıyan bağlantısı vardır.