Firuze ismi “Firuza; açık mavi değerli süs taşı, turkuaz (Farsça söz)” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #364).
Deneyin
Firuze İsminin Anlamı ve Kökeni
Firuze, Farsça firuza sözcüğünden gelen bir kız adıdır. Firuza, soluk mavi yeşil renkli değerli bir süs taşının adıdır; aynı kökten firuz (galip, üstün gelen) sözcüğü gelir — Pers ad geleneğinde Firuz Şah (galip şah) gibi unvanlar bu kökten türer. Türkçedeki firuze sözcüğü hem taşın adı hem de o taşın renginin adı olarak kullanılır; klasik Osmanlı çini sanatında firuze rengi (özellikle İznik çinilerinde) merkez tonlardan biridir. TÜİK kayıtlarında Firuze ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1867 yılında 112. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 364. sırayla listelenmektedir.
Farsça firuze hem 'bahtlı, muzaffer' hem de türkuvaz taşı demektir; sözcük firuz (galip, başarılı) ile aynı köktendir. Taşın adı bu yüzden 'zafer ve uğur taşı' çağrışımına bağlanır; İran-Horasan bölgesindeki köklü firuze madenciliği de bu çağrışımı besler. Klasik İslam dönemi mücevherciliğinde ve Osmanlı çini sanatında firuze rengi İznik atölyelerinin (1480-1620) imzasıdır; firuze maviliği tabiri Osmanlı estetik söyleyişinin köklü kavramlarındandır. Aynı kökten Sasani hükümdarı Firuz ve Firuzhan gibi adlar gelir. Ad Türkiye'de üç biçimle yaşar: Feruze Yozgat ve çevre illerde, Ferize Hatay'da, Firuze ise İstanbul, İzmir ve Bursa'da daha sık görülür.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Firuze İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Firuze, Farsça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Firuze isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Zarafet
Zarafet, bu ismin en belirgin yanı. İnce düşünen, kırmadan söyleyen, ayrıntıyı gören bir duruş. Türkçede zarafet dış görünüşten çok tavırla ilgilidir.
Asalet
Kendi standardını kimse bakmadığında da koruyan bir ağırbaşlılık. Asalet burada unvanla değil, tutumla ölçülür.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Firuze, TÜİK kayıtlarında 1854'ten itibaren görülen 171 yıllık derin geçmişe sahip Osmanlı-Anadolu kadın adıdır. 1867'de 112. sırayla zirvesine ulaşmış, 19. yüzyıl ortası kentli ailelerin sevdiği zarif Pers-bağlantılı taş renk imgeli kadın adlarındandır. 20. yüzyıl boyunca düşüş yaşamış, 2025'te 364. sırada yükseliş eğilimiyle kısmi bir canlanma gösterir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 43.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Firuze adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Firuze adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Modern Kültürde
Firuze
Dizi · 2013Firuze, Aralık 2013'te Show TV'de yayımlanan, başrolünde Ceren Hindistan'ın yer aldığı bir dizidir; aynı yıl içinde ekrandan kalktı. "Turkuaz; mavi-yeşil değerli taş" anlamındaki adı ekranlara taşıdı.
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- FarsçaFiruza
- ArapçaFiruz
- TürkçeFiruze / Fîrûze