Ferihan

Ferihan, ad sözlüklerinde Ferhan adının bir biçimi olarak geçer ve 'gönlü ferah, şen' anlamına gelir; Arapçada 'sevinmek, gönlü açılmak' anlamındaki kökten gelen bu ad, Türkçedeki ferah ve ferahlık sözcükleriyle akrabadır. Ad halk arasında Perihan'ın bir söylenişi olarak da okunur: peri (masal varlığı) ve han (onursal unvan) sözcüklerinden 'peri gibi soylu kadın'. Klasik divan şiirinde peri, sevgilinin narin güzelliğinin benzetmesidir. TÜİK kayıtlarında Ferihan ismine ilk olarak 1911 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1918 yılında 209. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2019 yılı verilerinde 493. sırayla listelenmektedir.

Ferihan'ın ilk açıklaması onu Ferhan adına bağlar. Arapça ferhan, 'sevinmek, ferahlamak, içi açılmak' anlamındaki kökten gelir ve 'çok sevinçli, gönlü ferah' demektir; Türkçedeki ferah, ferahlık ve ferahlamak sözcükleri ile Feriha ve Ferah adları da aynı köktendir. Ferihan bu adın kadın adı olarak yerleşmiş bir biçimidir. İkinci açıklama adı Perihan'ın bir söyleyiş biçimi sayar. Baştaki peri sözcüğü Avesta dilindeki pairika'ya dayanır; Zerdüşt geleneğinde bunlar insanı yoldan çıkaran tehlikeli dişi varlıklardı. Fars şiiri yüzyıllar içinde onları tersine çevirdi: peri artık narin, güzel, uçucu bir masal varlığıdır, insanla melek arasında bir yerde durur. Sondaki han ise Türk-Moğol siyasetinden gelen bir unvandır ve bu okumada adı 'perilerin hanı' diye okutur. Perihan, Perinaz ve Perizat aynı adlandırma damarındandır.