Gamze

Gamze, Arapça ghamza (غمزة) sözcüğünden gelir ve "göz süzme, sevgili-bakışı; gül-yanakta oluşan küçük çukurluk" anlamlarını taşır; gh-m-z (göz kırpmak, imalı bakmak) kökünden türer. Klasik Fars-Türk divan şiirinde sevgili tasvirinin temel estetik-kavramlarından biri olan bu kelime, modern Türk kadın adı olarak 1997'de Türkiye'nin #11 en popüler kız ismi konumuna ulaşmıştır.

Arapça ghamza (غمزة), gh-m-z (göz kırpmak, imalı bakış atmak, hafifçe dokunmak) kökünden türer. Klasik Fars-Türk divan şiirinde gamze (veya ğamza) sevgilinin göz-bakışının büyüsünü, süzme-bakışının aşığa verdiği esrimeyi anlatan temel estetik-kavramdır — gamze-i câdû (büyücü gamze), tîr-i gamze (gamze oku — aşığın kalbine saplanan), gamze-rubây (gönül çelen gamze) tamlamaları klasik örneklerdir. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla geçen kelime modern Türkçede ikinci bir anlam daha kazandı: yanakta gülerken oluşan küçük çukurluk — bu anlam muhtemelen sevgili-güzelliğinin farklı bir yönünü ifade eden ikincil kullanımın kalıplaşması sonucu ortaya çıkmıştır. Türkçede özel ad olarak kullanımı Osmanlı döneminden beri kayıtlıdır; modern yaygınlaşması 1990'larda zirveye ulaştı.