Gamze, gülümserken yanakta beliren küçük çukurluğun adıdır. 1997 yılında 11. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 192. sırada yer alıyor.
Deneyin
Gamze İsminin Anlamı ve Kökeni
Gamze, Arapça gamze sözcüğünden gelir ve "göz süzme, sevgili bakışı; gül yanakta oluşan küçük çukurluk" anlamlarını birleştirir; 'göz kırpmak, imalı bakmak' anlamındaki kökünden türer. Klasik Fars-Türk divan şiirinde sevgili tasvirinin temel estetik kavramlarından biri olan bu kelime, modern Türkçede en sevilen kız adlarından biri olmuştur. TÜİK kayıtlarında Gamze ismine ilk olarak 1947 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1997 yılında 11. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 192. sırayla listelenmektedir.
Gamze, Arapça ğamza sözcüğünden gelir; asıl anlamı 'göz kırpma, işve, süzgün ve imalı bakış'tır. Sözcük Arapçadan Farsçaya, oradan da Osmanlı Türkçesine geçmiş ve iki dilin şiirinde sevgilinin bakışını anlatan en sevilen sözcüklerden biri olmuştur. Klasik Fars ve Türk divan şiirinde gamze, sevgilinin bakışını oka benzeten temel imgelerden biridir. Hafız-ı Şirazi, Sadi ve Osmanlı şairi Fuzuli'nin gazellerinde bu imgenin türlü biçimleri geçer: tir-i gamze (gamze oku), gamze-i fettan (baştan çıkaran, yıkıcı gamze). Bu tamlamalar hep seveni yaralayan bakışın estetik tasviri içindir. Modern Türkçede gamze aynı zamanda gülümseyince yanakta beliren küçük çukurun adıdır; bu ikinci anlam Türkçede gelişmiş ve sözcüğü bakıştan yüze taşımıştır. Kişi adı olarak yaygınlaşması 1960'lar sonrasında olmuştur.
Gamze ile İsim Çiftleri
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Gamze İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Gamze deyince öne çıkan iki özellik:
Zarafet
İsmin ilk akla getirdiği şey zarafet — sessiz ama fark edilen, güzelliği gösterişte değil oranda arayan bir tavır.
Hayal Gücü
Bu isim yaratıcılıkla anılır: fikri olan, o fikri bir şeye dönüştüren, kalıplara sığmayan bir tavır. Özgünlük burada farklı olmak için farklı olmak değildir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Gamze 1947'de kayıtlara girdi ve 1960'ların ortasına dek 400 ile 510. sıralar arasında seyrek verilen bir addı. 1960'ların sonundan itibaren yükseldi; 1985'te 73. sıradayken 1986'da 30. sıraya sıçradı. 1991'de 12. sıraya çıktı ve 1997'de 11. sırayla zirvesine ulaştı. 2000'lerden sonra kademeli olarak geriledi: 2013'te 100., 2020'de 151. sıradaydı ve 2025'te 192. sıradadır. Klasik divan şiirinin sevgili tasvirinde kullanılan bir sözcüğün modern bir kız adına dönüşmüş biçimidir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
DüşüyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Gamze en çok Ardahan'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 2,5 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 620 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Gamze adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Gamze adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Klasik Fars-Türk divan şiirinde gamze imgesi
Divan şiirinde gamze, sevgilinin süzgün, yan bakışıdır; kaş, göz ve kirpiğin birlikte saldırısıyla oluşan bu bakış, sevgilinin en güçlü silahı sayılır ve âşığı yaralayan bir ok gibi anlatılır. Fars şiirinden Osmanlı divanına geçen imge, Fuzuli, Baki ve Nedim gibi şairlerin sevgiliyi anlatırken başvurdukları temel benzetmelerdendir. Yalnız Baki'nin divanında kelime yaklaşık 70 yerde geçer; şair gamzeyi kimi zaman bir komutan, kimi zaman bir sarhoş, kimi zaman da büyücü olarak çizer. Bugün gamze denince yanaktaki çukur akla gelse de adın edebi kökü bu bakıştır.
Modern Kültürde
Gamze Özçelik
Oyuncu · 1982Türk televizyon dizi sektörünün tanınan oyuncularından (d. 1982). Mankenlikten oyunculuğa geçti; Tatlı Hayat (2001-2004), Fatih (2013) gibi yapımların yanı sıra Arka Sokaklar'daki Komiser Zeynep rolüyle 2000'ler-2010'lar Türk dizi kültürünün görünür yüzlerinden biri oldu.
Ünlü İsimdaşlar
Gamze Özçelik
Türk sinema ve televizyon dizilerinde rol alan ünlü Türk oyuncu ve model.
Gamze Topuz
En İyi Arkadaşım dizisiyle ekrana çıkan, Mehmet Ali Erbil'in Çarkıfelek programında hosteslik yapmış oyuncudur.
Gamze İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Gamze isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Ğamza
- FarsçaĞamze
- UrducaGamza