Gamze

Gamze, Arapça ghamza sözcüğünden gelir ve "göz süzme, sevgili bakışı; gül yanakta oluşan küçük çukurluk" anlamlarını birleştirir; gh-m-z (göz kırpmak, imalı bakmak) kökünden türer. Klasik Fars-Türk divan şiirinde sevgili tasvirinin temel estetik kavramlarından biri olan bu kelime, modern Türk kadın adı olarak 1997'de Türkiye'nin #11 en popüler kız ismi konumuna ulaşmıştır.

Farsça ghamza, Arapça ghamza (göz kırpma, hafif bakış, yan bakış) sözcüğüyle eş köktendir. Klasik Pers-Türk divan şiir geleneğinde gamze sevgilinin gözlerinin oklarına işaret eden temel imgelerden biridir. Hafız-ı Şirazi, Sa'di ve Osmanlı divan şairi Fuzuli'nin gazellerinde gamze-i hakim (hakim gamze), tir-i gamze (gamze oku), gamze-i fettan (fettan/yıkıcı gamze) gibi tamlamalar aşığı yaralayan sevgili bakışının estetik tasvirinde sıkça kullanılır. Modern Türkçede gamze sözcüğü yanak çukuruna verilen ad olarak da kullanılır — bu ikincil anlam Türkçeye özgüdür. Özel ad olarak 1960'lar sonrası yaygınlaşmıştır.