Gizem ismi “Aklın erişemediği veya çözülemeyen şey, sır” anlamına gelir. 1999 yılında 14. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 265. sırada yer alıyor.
Deneyin
Gizem İsminin Anlamı ve Kökeni
Gizem, Türkçe giz (saklı, gizli) köküne -em ad-yapım ekinin eklenmesiyle türeyen ve "aklın erişemediği veya çözülemeyen şey, sır, esrar" anlamlarını taşıyan bir kız adıdır. Cumhuriyet sonrası Türk Dil Kurumu dil reformunun Arapça esrar ve Fransızca mystère karşılığı olarak öne çıkardığı öz Türkçe sözcüktür. Modern Türkçenin sevilen kadın adlarındandır. TÜİK kayıtlarında Gizem ismine ilk olarak 1957 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1999 yılında 14. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 265. sırayla listelenmektedir.
Gizem, Türkçe giz (sır, saklı şey, bilinmeyen) sözcüğüne -em ekinin gelmesiyle kurulmuş soyut bir addır; 'sır, esrar, aklın çözemediği şey' demektir. Giz, Eski Türkçede 'saklamak, örtmek' anlamındaki bir köke bağlanır; gizlemek ve gizli sözcükleri de aynı ailedendir. Kaşgarlı Mahmud'un Divanü Lugâti't-Türk'ünde bu kök örtme ve saklama anlamıyla kayıtlıdır. Giz sözcüğünün kendisi modern Türkçede daha çok edebî kullanıma çekilmiştir; bu ince edebî yük, Gizem adının estetik çağrışımını da besler. Kişi adı olarak bilinen ilk örneği 1940'lara uzanır; TÜİK kayıtlarında ilk kez 1957'de görülür. Doğum kayıtlarında asıl yükselişi 1980'lerde başladı ve 1990'larda en sevilen kız adlarından biri oldu. Özge ve Özlem gibi dil devriminin ürettiği sözcüklerden doğan adlarla aynı ailedendir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Gizem İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Gizem deyince öne çıkan üç özellik:
Hayal Gücü
İsmin ilk akla getirdiği şey hayal gücü — üreten, tasarlayan, olmayanı düşünebilen bir zihin. Sanatla ve icatla anılan adların ortak yanı budur.
Bilgelik
Bu isim düşünen, tartan, konuşmadan önce anlamaya çalışan bir karakterle anılır. Bilgelik burada çok bilmek değil, ne zaman susulacağını bilmek demektir.
Zarafet
Az sözle anlatan, abartmayan, bir şeyi güzel kılan oranı sezen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik zarafet. Neyi söylemeyeceğini bilmek de bu inceliğin parçası.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Gizem 1957'de 435. sırayla kayıtlara girdi; 1960'ların ortasından 1980'e dek 460 ile 540. sıralar arasında, seyrek verilen bir addı. 1980'lerde çok hızlı bir yükseliş yaşadı: 1982'de 346., 1985'te 200., 1987'de 105. sıradaydı, 1988'de 51. sıraya çıktı. 1993'ten 2000'e dek 14 ile 17. sıralar arasında, en sevilen kız adları arasında yer aldı ve 1999'da 14. sırayla zirvesine ulaştı. 2000'lerin başından itibaren kesintisiz bir düşüş başladı: 2005'te 52., 2010'da 75., 2015'te 129., 2020'de 178. sıradaydı. 2025'te 265. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
DüşüyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 910 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Gizem adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Gizem adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Modern Kültürde
Gizem Karaca
Oyuncu · 1992Türk televizyon oyuncusu (d. 1992). 2011'de Miss Turkey yarışmasına katıldıktan sonra Benim Hala Umudum Var (2013-2014), Güzel Köylü (2014-2015), Alparslan: Büyük Selçuklu (2021-2022) ve Safir (2023-2024) gibi yapımlarda rol aldı.
Gizem Güneş
Oyuncu · 1995Türk oyuncu (d. 1995). 2007'de Binbir Gece dizisiyle oyunculuğa başladı; Teşkilat dizisindeki Selen rolüyle tanındı, İçimdeki Fırtına ve Kanatsız Kuşlar gibi yapımlarda da oynadı.
Ünlü İsimdaşlar
Gizem Karaca
Türk televizyon ve sinema oyuncusu (d. 1992). Benim Hala Umudum Var (2013-2014), Alparslan: Büyük Selçuklu (2021-2022), Safir (2023-2024) gibi prime-time dizi yapımlarında yer almıştır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (kaynak)Gizem
- Azerbaycan TürkçesiGizem
- TürkmenceGizem