Güldane, Farsça kökenli bir kız adıdır; bir okumaya göre 'gül kabı, vazo', Türk Dil Kurumu'na göre ise 'gül tanesi' demektir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #397).
Deneyin
Güldane İsminin Anlamı ve Kökeni
Güldane, Farsça kökenli klasik bir kız adıdır ve iki ayrı okumayla anlatılır. Birincisine göre ad 'gül kabı, vazo' demektir: gülün konduğu, evin en güzel köşesinde duran kap. Türk Dil Kurumu ise adı 'gül tanesi' diye açıklar. Ad büyük olasılıkla, çok sevilen Dürdane (inci tanesi) ve Nardane (nar tanesi) adlarına benzetilerek kurulmuştur; gülü bu tanıdık ve sevimli kalıba taşır. Gülten adının bir biçimi olarak da düşünülür. TÜİK kayıtlarında Güldane ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1861 yılında 89. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 397. sırayla listelenmektedir.
Güldane'nin ilk parçası Farsça gül sözcüğüdür; Gülşen, Gülnur, Gülizar gibi geniş bir kız adı ailesinin de başıdır. Adın geri kalanı için iki açıklama vardır. Birinde ad Farsça güldan sözüne bağlanır: -dan eki 'bir şeyi koyacak kap' anlamı verir, şamdan (mum kabı) ve kalemdan (kalem kutusu) da böyle kurulmuştur; güldan bu yüzden 'gül kabı, vazo' demektir. Ötekinde ikinci parçada dane (tane) sözcüğü görülür ve ad 'gül tanesi' diye okunur. Ancak Farsçada 'gül tohumu' anlamında yerleşik bir gül-dane sözü yoktur; bu yüzden adın, divan şiirinde diş ve dudak benzetmesi olan Dürdane ile Nardane'ye bakılarak türetildiği düşünülür.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Güldane İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Güldane, Farsça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Güldane isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Zarafet
İsmin ilk akla getirdiği şey zarafet — sessiz ama fark edilen, güzelliği gösterişte değil oranda arayan bir tavır.
Doğa Sevgisi
Bu isim doğayla kurulan bir bağla anılır: özgür, sade, kalabalıktan çok kırı ve denizi seven bir tavır. Türkçede doğadan alınan adlar en eski ve en sevilen katmandır.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Güldane, 1854'ten beri TÜİK kayıtlarında görülen eski bir kız adıdır. 19. yüzyılda çoğu yıl ilk iki yüz içindeydi; 1940'larda ve 1950'lerde de 130-170 sıraları arasında güçlü kaldı. 1970'lerden sonra yavaş bir düşüşe geçti ve 2014'te 503. sıraya indi. Son on yılda yeniden toparlanan ad, 2025'te 397. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 3.700 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Güldane adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Güldane adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Klasik Pers-Osmanlı divan şiiri — gül-i bahar / gonçe-i gül terkipleri
Hafız, Sa'di, Cami, Baki, Fuzuli, Nedim ve Şeyh Galip gibi klasik şairlerin gazellerinde gül, sevgili tasvirinin standart benzetmelerindendir. Güldane adı da gülü merkezine alan bu geleneğin çağrışımını taşır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- FarsçaGuldane
- UrducaGuldana
- TacikçeGuldona