Gülsüm

Gülsüm, Arapça kulthūm (كلثوم) sözcüğünden gelir ve "yuvarlak, dolgun yüzlü kadın" anlamını taşır — pre-İslamik Arap adlandırma geleneğinde güzellik ideali olan yüz biçimini ifade eden bir sıfattır. Hz. Peygamber'in Hz. Hatice'den olan kızı Ümmü Gülsüm bint Muhammed adından gelen güçlü İslami çağrışımıyla Türk-İslami kadın isim geleneğinin 175 yılı aşkın kesintisiz kullanıma sahip klasik örneklerindendir. 1853'te Türkiye'nin #10 en popüler kız ismi olmuştur.

Arapça kulthūm (كلثوم), pre-İslamik Arap onomastiğinin kadim sıfat-adlarından biridir ve "dolgun-yuvarlak yüzlü" anlamını taşır. Kelimenin kökeni tartışmalıdır; bazı filologlar k-l-th-m kökünden (bolluk, toplama anlam alanı), bazıları kalthama fiilinden (yüzünü dolgunlaştırmak) türediğini öne sürer. Pre-İslamik Arap Yarımadası'nda kadın güzellik ideali — yuvarlak dolgun yüz, tam sağlıklı görünüm — bu adla somutlaştı. Osmanlı Türkçesine Gülsüm biçiminde geçmiş — fonetik uyum nedeniyle k sesi g'ye, th sesi s'ye dönüşmüştür. Türkçe halk etimolojisi zamanla bu biçimi gül + sûm (gül + yüzlü) olarak yeniden yorumladı — bu halk-etimolojisi yaygın kabulle birlikte ismin kültürel çağrışım katmanını değiştirerek gül yüzlü, gül gibi güzel kadın anlamını da taşımaya başladı.