Gürcü

Gürcü, Türkçe-Pers Gürcü — Pers Gurjī ("Gürcüstan-asıllı, Kafkasya'nın Hıristiyan-Türk-bölgesinden") yan-formundan — Gürcüstan-asıllı, Kafkasya'nın etnik-grubu anlamına gelir; klasik Anadolu Türk-İslam halk-edebî söyleminde Karadeniz-Doğu-Anadolu'da Gürcüstan-Kafkasya kültürel-sınırı yansıtan kız-adı yan-formu olarak yerleşti. Klasik halk-türkçesinde Gürcü-asıllı-aile kızlarına saygın-onursal-yan-yorumlu Gürcü-Hatun yan-form söz-yapısıyla yer alır; klasik Osmanlı saray-edebî söz-örgüsünde IV. Murad'ın annesi Gürcü Mâhpeyker Sultan (1581-1651 — Kösem Sultan; aslen Anastasia adlı Hıristiyan-Yunan-Rum-Trabzon-Gürcü-Sınır kökenli) klasik Osmanlı saray-tarih hafızasının önemli kadın-figürüdür; Gürcü ona izâfet-yan-formlu lakap. 163 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2024'te #422 sıradadır.

Türkçe-Pers Gürcü, Pers Gurjī ("Gürcüstan-asıllı; Gurjistān — Gürcüstan, Kafkasya'nın Hıristiyan-Türk-bölgesi") yan-formundan türetilmiş bir etnonim-yan-yorumlu özel-isimdir — Gürcüstan-asıllı, Kafkasya'nın etnik-grubu. Aynı kök-ailesinden Gurjistān (Pers — Gürcüstan; klasik Pers-Türk söz-örgüsünün Kafkasya-bölgesini-tanımlayan coğrafî-isim), al-Jurjī (Arapça yan-form — Gürcü-asıllı), Kartvel (Gürcü-Türkçe yan-form — Gürcülerin kendilerine-verdikleri öz-ad), Sak'art'velo (Gürcüstan'ın yerel-Gürcü-adı). Tarihsel-coğrafî söz-örgüsü olarak Gürcü sözcüğü klasik Anadolu Türk-İslam halk-edebî söyleminde Karadeniz-Doğu-Anadolu'da Gürcüstan-Kafkasya kültürel-sınırı yansıtan halk-yansımalı söz-yapısıdır. Klasik halk-türkçesinde Gürcü-asıllı-aile kızlarına saygın-onursal-yan-yorumlu Gürcü-Hatun yan-form söz-yapısıyla yer alır; bu klasik halk-edebî söz-örgüsü Osmanlı saray-tarih hafızasında özellikle Sultan IV. Murad'ın annesi Gürcü Mâhpeyker Sultan ("Kösem Sultan" 1581-1651) klasik onursal-yan-yorumla işlendi. Mâhpeyker Sultan aslen Anastasia (Anastasiya) adlı Hıristiyan-Yunan-Rum-Trabzon-Gürcü-Sınır kökenli; 1604'te I. Ahmed'in haremine girdi, sonradan Müslüman oldu ve Mâhpeyker ("ay-gibi-yüz" — Pers compound) onursal-sıfatla anıldı. Sultan IV. Murad (1623-1640 saltanat) ve Sultan İbrahim'in (1640-1648 saltanat) annesi olarak klasik Osmanlı saray-tarih hafızasının önemli kadın-figürüdür; III. Mehmed-Sultan İbrahim arası 50 yıl boyunca Vâlide-Sultan otoritesini sürdürdü, 1651'de saray-darbesinde idam-edildi. Gürcü lakabı klasik halk-Türkçü söz-örgüsünün etnik-onursal-yan-yorumlu söz-yapısıdır. Aynı söz-örgüsünde Çerkez-Hatun, Abaza-Hatun, Rum-Hatun, Hindistanlı, Acem gibi etnonim-onursal-yan-yorumlu kadın-onursal-sıfatlar Osmanlı saray-edebî söz-örgüsünün geleneksel söz-yapısıdır. Klasik Türk halk-türkçesinde Gürcü-Kız, Gürcü-Hanım yan-form-yan-yorumlar Gürcüstan-asıllı kadınlar için onursal-saygı-yan-yorumlu söz-imgesidir. Türkçeye Pers yumuşak-söyleyişiyle Gürcü formunda yerleşmiştir; klasik Anadolu Türk-İslam halk-edebî söyleminde 19-20. yüzyıllar boyunca etnik-onursal-yan-yorumlu kız-adlandırmasında yer aldı.