Hamdiye

Hamdiye, Arapça ḥamdiyya (حمدية) — al-ḥamd (övgü, şükür, hamd) sözcüğüne dişil nisbet ekiyle türetilmiş — Allah'ı övmeyle ilgili, hamd-eden kadın anlamına gelir. al-ḥamd Kur'an'ın merkez kavramlarından biridir: Fâtiha Suresi'nin 2. ayeti al-ḥamdu li-llāhi rabbi al-'ālamīn ("Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah'a aittir") günlük beş vakit namazda her rekâtta okunur. Aynı kök-ailesinden Ahmed, Mahmud, Hamid, Hamide, Hamdi, Muhammed gibi en yaygın İslamî isimler türetilmiştir. Türk-İslam dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik kız adıdır; 169 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #392 sıradadır.

Arapça ḥamdiyya (حمدية), al-ḥamd ("övgü, şükür, hamd"; ḥ-m-d kökünden) sözcüğüne dişil nisbet -iyya eki getirilerek türetilmiş sıfat formudur — Allah'ı övmeyle ilgili, hamd-eden kadın. Eril karşılığı ḥamdī / Hamdi. Aynı ḥ-m-d kök-ailesi İslamî isim-koyma geleneğinin en zengin kökeni: Aḥmad (en-övgüye-değer; Hz. Peygamber'in Kur'anî adı — Saff 6), Muḥammad (övülen, övgüye değer; Hz. Peygamber'in mubarek adı), Maḥmūd (övülmüş; Hz. Peygamber'in Maqām al-Maḥmūd makamı — İsra 79), Ḥāmid (öven, hamd-eden), Ḥāmida / Hamide (öven kadın; bk. Hamide maddesi), al-Ḥamīd (Allah'ın esma'sından — Övgüye-Lâyık-Olan; Hud 73, Lokman 26 vb.). al-ḥamd sözcüğü Kur'an'da pek çok yerde geçer: Fâtiha 2'nin açılışı, A'râf 43 (cennet ehlinin sözü al-ḥamdu li-llāh), Yûnus 10 (cennetteki son söz al-ḥamdu li-llāhi rabbi al-'ālamīn).