Hüdai, Hüdayi adının bir yazımıdır ve Arapçada 'doğru yolda olan' demektir; yaygın bir yorum adı Farsça Hüda (Allah) ile 'Allah'a ait' diye açıklar. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2017: #524).
Deneyin
Hüdai İsminin Anlamı ve Kökeni
Hüdai, Hüdayi adının bir yazımıdır ve iki okumayla anlatılır. Birincisine göre Arapça hüda (doğru yol, hidayet) sözcüğünden gelir ve 'doğru yolda olan' anlamına gelir. Yaygın bir başka yorum ise adı Farsça Hüda (Allah) sözcüğüne bağlar ve 'Allah'a ait, ilahi' diye açıklar. Adın büyük taşıyıcısı, Üsküdar'ın manevi simalarından Celveti şeyhi Aziz Mahmud Hüdayi'dir; türbesi yüzyıllardır İstanbul'un en çok ziyaret edilen yerlerindendir. TÜİK kayıtlarında Hüdai ismine ilk olarak 1882 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1882 yılında 162. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2017 yılı verilerinde 524. sırayla listelenmektedir.
Hüdai, Hüdayi adının bir yazımıdır ve arkasında birbirine çok benzeyen iki ayrı sözcük vardır. Arapça hüda 'doğru yol, doğru yolu gösterme' demektir; hidayet ve Mehdi aynı köktendir, ad bu okumada 'doğru yolda olan, hidayete ermiş' anlamına gelir. Farsça Hüda ise 'Tanrı, Allah' demektir; hüdavendigar (hükümdar) ve Hüdaverdi (Allah verdi) bu sözcükle kurulur ve Hüdai bu yoldan 'Allah'a ait, ilahi' diye yorumlanır. İki sözcüğün söylenişi Türkçede birbirine karışır. Hüdai bir mahlas olarak tasavvuf geleneğinde sevilmiştir. Adın Afyon'un Sandıklı yöresinde sevilmesinin nedeni ise oradaki Hüdai Kaplıcası olmalıdır.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Hüdai İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Hüdai isminde öne çıkan üç özellik:
Maneviyat
Maneviyat, bu ismin en belirgin çağrışımı. Ad, inanç geleneğinin içinden gelir; kimi zaman anlamıyla, kimi zaman taşıdığı kişiyle o dünyaya bağlanır. Türkçede böyle adlar çoğu zaman bir dilekle verilir: çocuk gönül huzuruyla büyüsün diye.
Bilgelik
Bu isim düşünen, tartan, konuşmadan önce anlamaya çalışan bir karakterle anılır. Bilgelik burada çok bilmek değil, ne zaman susulacağını bilmek demektir.
Huzur
Ortalık karışınca sesi yükselmeyen, aceleye kapılmayan, kendi ritmini bozmayan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik huzur. Durgunluk değil, sarsılmadan durabilmek.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Hüdai, Osmanlı'nın son yüzyılına ait klasik bir ad. TÜİK verilerinde 1882'den itibaren görünür ve en yüksek konumuna kayıtların erken döneminde, 1882'de 162. sırada ulaşır. İlerleyen onyıllarda kullanımı seyrelmiş, 2017 itibarıyla 524. sıraya gerilemiştir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 80.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Hüdai adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Hüdai adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Aziz Mahmud Hüdayi'nin Divan'ındaki ilahiler asırlardır okunur; tasavvuf musikisinin temel adlarındandır. Hüdai mahlası, Arapça okumaya göre hidayete ermiş, doğru yolda olan kişiyi; Farsça okumaya göre kendini Allah'a adamış olanı anlatır. "Hüdayi" yolu, dünyaya gönül bağlamadan Hakk'a yönelmeyi anlatır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Aziz Mahmud Hüdayi
1541-1628Celvetiyye tarikatının kurucusu, Üsküdar'ın büyük velisidir; kadılıktan tasavvufa yönelmiş, Üftade'ye intisap etmiştir. Padişahlara yakınlığı ve Üsküdar'daki dergâhıyla anılır; türbesi İstanbul'un başlıca ziyaretgâhlarındandır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaهدائي