İbrahim
Anlam ve Köken
İbrahim, İbranice Avraham (אַבְרָהָם) adından gelir ve "çokluk babası, halkların babası" anlamını taşır. Üç semavi dinin — Yahudilik, Hristiyanlık, İslam — ortak atası olan İbrahim Peygamber'in adıdır ve İslam'da Halîl'ullah (Allah'ın dostu) olarak anılır.
İbranice Avraham, aslen Avram (yüce baba) iken Tevrat'ın Tekvin 17:5 bölümünde Tanrı tarafından Avraham (çokluğun babası) olarak değiştirildiği anlatılır. Arapçaya Süryani Hristiyan çevresi üzerinden Ibrāhīm (إبراهيم) olarak geçmiş, Kur'an'da 69 kez zikredilmiştir — Kur'an'daki en çok adı geçen peygamberlerden biridir. Türkçeye İslam fethi sonrası Arapça form üzerinden yerleşmiş, Osmanlı'dan bugüne klasik erkek isimlerinden biri olarak sürmüştür.
Popülerlik
İbrahim, 1850-1970 arasında Türkiye'nin en yaygın on erkek ismi arasında kalarak, peygamber-ismi geleneğinin en istikrarlı örneklerinden biri oldu. 1970 sonrası Mehmet ve Mustafa ile paralel şekilde yavaş bir gerileme yaşadı. 2025'te #39 sıradadır — klasik top-30 konumunu kaybetmiş olmakla birlikte, top-50 içindeki yeri hâlâ güçlü bir dinî-geleneksel tercih olduğunu gösterir.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Kur'an'da Halîl'ullah (Allah'ın dostu, Nisâ 4:125) sıfatıyla anılan beş ulu'l-azm peygamberden biri (diğerleri Nuh, Musa, İsa ve Muhammed). İbrahim'in oğlu İsmail'i kurban etmek için sergilediği teslimiyet, 10 Zilhicce'de kutlanan Kurban Bayramı'nın (Eid al-Adha) merkezî anlatısıdır. Yahudilik: Avraham avinu (babamız İbrahim), İshak ve Yakup ile üç patriktirden ilki. Hristiyanlık: İsa'nın Matta 1:1'deki soyağacı doğrudan İbrahim'e dayanır; Pavlus'un Romalılara Mektubu'nda (4. bölüm) imanın model figürü olarak gösterilir. Üç dinin ortak atası olması nedeniyle İbrahimî dinler (Abrahamic religions) kavramının kaynağıdır.
Kur'an-ı Kerim'de: Bakara Suresi, 124. Ayet
Tarihi Figürler
Hz. İbrahim
Tahminen M.Ö. 2000, Ur / Kenan / MekkeYahudilik, Hristiyanlık ve İslam'ın ortak atası. Oğlu İsmail'in Tanrı adına kurban edilmesi emri karşısında gösterdiği teslimiyet, İslam'da Kurban Bayramı'nın temel anlatısıdır. İsmail'in soyundan Hz. Muhammed'in, İshak'ın soyundan Yahudi ve Hristiyan peygamberlerin geldiği kabul edilir. Kâbe'nin inşası da ona ve oğlu İsmail'e atfedilir.
İbrahim Müteferrika
1674-1745, Osmanlı İstanbulMacaristan asıllı Osmanlı devlet adamı ve Türk-İslam dünyasının ilk Müslüman matbaacısı. 1727'de Sultan III. Ahmed'in fermanıyla kurduğu matbaada, Arap harfleriyle ilk Osmanlı kitaplarını bastı — Vankulu Lügati (1729) basımının ilk yapıtıdır. 17 kitap basarak Osmanlı'da matbaa çağını başlattı.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — İbrahim Suresi
14. sure, 52 ayet. Hz. İbrahim'in tebliği ve Allah'a duası etrafında şekillenen sure. İbrahim ayrıca Bakara, Âl-i İmrân, Enam, Hud, Saffat ve Enbiya sureleri başta olmak üzere Kur'an'ın büyük bölümünde anılır. Oğlu İsmail'i kurban etmek üzere götürdüğü an ve son anda Allah'ın bir koçla ikame etmesi, Saffat Suresi'nde (37:102-107) detaylı anlatılır.
Modern Kültürde
İbrahim Tatlıses
Müzik · 1952Urfa doğumlu (1952), Arap-Türk müziğinin 1980-2000 arası en yaygın yayılmış sesi. Mavi Mavi, Allah Allah, Ayağında Kundura gibi parçaları Türk arabesk ve halk müziği sentezinin tanımlayıcı örnekleri oldu; İbo Show adlı televizyon programı 1990-2010 arasında Türk popüler kültürünün zirvelerindendi.
Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- İbranice (kaynak)Avraham (אַבְרָהָם)
- ArapçaIbrāhīm (إبراهيم)
- İngilizceAbraham
- Fransızca / AlmancaAbraham
- İtalyancaAbramo
- RusçaAvraam (Авраам)
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- ÖzbekçeIbrohim
İbrahim ile İkili İsimler
Birlikte sık kullanılan ikili isim önerileri
Ünlü İsimdaşlar
İbrahim Tatlıses
Müzisyen / SanatçıTürk halk ve arabesk müziğinin en önemli isimlerinden biri olan efsanevi ses sanatçısıdır.
İbrahim Çelikkol
OyuncuTürk sinema ve televizyon dünyasında başarılı projelerde rol alan tanınmış bir aktördür.
İbrahim Müteferrika
Matbaacı / Tarihî ŞahsiyetOsmanlı İmparatorluğu'nda ilk Türkçe matbaayı kurarak Türk kültür tarihine büyük katkı sağlamıştır.
İbrahim Erkal
Müzisyen / SanatçıTürk halk müziğine yaptığı katkılarla tanınan ve sevilen bir ses sanatçısıydı.
İbrahim İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre İbrahim isminin en çok kullanıldığı iller.