İsmail ismi “Allah işitir” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Meryem Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
İsmail İsminin Anlamı ve Kökeni
İsmail, İbranice kökenli "Allah işitir" anlamına gelen klasik bir erkek adıdır. Tevrat'ta Hz. İbrahim'in oğlu, Hz. İshak'ın ağabeyi olarak geçer. İslam geleneği Hz. İbrahim'in Allah yolunda kurban etmek üzere oğlunu sunma imtihanını Hz. İsmail üzerinden anlatır; Kurban Bayramı'nın menşeini bu kıssaya bağlar. Hz. İsmail'in soyundan Arap kabilelerinin ve nihayetinde Hz. Muhammed'in geldiğine inanılır. Türkçede en köklü erkek adlarındandır.
İbranice Yişmael iki parçanın birleşimidir: "işitecek" anlamındaki yişma ile "Tanrı" anlamındaki El. Adın anlamı "Allah işitecek" ya da "Tanrı duysun" olarak çevrilir. Tevrat'ın Yaratılış bölümünde (16:11) melek, Hacer'e şöyle bildirir: "Adını İsmail koyacaksın; çünkü Rab senin sıkıntını işitti." Arapçaya İsmail olarak geçen ad, Kur'an'da on iki yerde anılır; hem peygamber hem de Hz. İbrahim'in ilk oğlu olarak merkezî bir yerdedir. Türkçedeki İsmail biçimi Osmanlı Türkçesinin söyleyiş alışkanlıklarına göre uyarlanmıştır.
İsmail ile İsim Çiftleri
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
İsmail İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. İsmail deyince öne çıkan iki özellik:
Maneviyat
Maneviyat, bu ismin en belirgin çağrışımı. Ad, inanç geleneğinin içinden gelir; kimi zaman anlamıyla, kimi zaman taşıdığı kişiyle o dünyaya bağlanır. Türkçede böyle adlar çoğu zaman bir dilekle verilir: çocuk gönül huzuruyla büyüsün diye.
Huzur
Gürültünün ortasında kendi sesini alçak tutabilen bir karakter. Sakinlik burada duyarsızlık değil, dengeyi koruyabilmek.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
İsmail, Kur'an-ı Kerim'de adı geçen Hz. İsmail Peygamber'in ismidir; Hz. İbrahim'in oğlu olarak İslami gelenekte kurban kıssasının merkezi figürlerindendir. TÜİK kayıtlarında 1850'den bu yana yer alan ad, 1885'te #7 sırasına çıkarak 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında Türkiye'nin en yaygın erkek isimleri arasında yer aldı. 1983'te kısa bir ilk 10 dönüşü yaşadıktan sonra 20. yüzyıl ikinci yarısı boyunca kademeli bir gerileme içine girdi. 2025 verilerinde #73 sırada yer almakta; 175 yıllık kesintisiz kullanımıyla Türk-İslami adlandırmasının dayanıklı klasiklerinden biri olarak sürmektedir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
DüşüyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 200 kişiden biri
- Çok yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
İsmail adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — İsmail adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. İsmail, Kur'an'da 12 yerde adıyla zikredilir ve İslam'ın 25 peygamberinden biridir. En merkezi anlatı Saffat Suresi 37:100-113'te geçen kurban olayıdır: Hz. İbrahim rüyasında oğlunu kurban ettiğini görür, bunu oğluyla paylaşır, oğlu "Babacığım, sana emrolunanı yap, inşaallah beni sabredenlerden bulacaksın" der ve tam kurban edileceği anda Allah bir koç gönderir ("Ey İbrahim, sen rüyayı gerçek kıldın" 37:105). Bu olay yılda bir kez Kurban Bayramı'nda tüm İslam dünyasında canlandırılır. Ayrıca Hz. İbrahim ile Hz. İsmail'in Kâbe'yi birlikte yeniden inşa etmeleri (Bakara 2:127) İslami hac ibadetinin temel kaynağıdır. Sünni, Şii ve Alevi-Bektaşi geleneklerinin üçünde de aynı saygıyla anılır.
Kur'an-ı Kerim'de: Meryem Suresi, 54. Ayet
Kitapta İsmail'i de an. Şüphesiz o, sözünde duran bir kimseydi; bir resûl, bir nebî idi.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. İsmail Peygamber
Tahminen M.Ö. 2000, MekkeHz. İbrahim'in ilk oğlu; annesi Hacer'dir. İslam geleneğinde Kâbe'yi babasıyla birlikte yeniden inşa eden (Bakara 127) ve babasının kurban etmekle sınandığı oğul olarak anılır (Sâffât 102). Hacer ile çölde susuz kaldıklarında fışkırdığına inanılan zemzem suyu da aynı anlatının parçasıdır. Kuzey Arap kabilelerinin (Adnânîler) atası sayılır; Hz. Muhammed'in soyu da ona bağlanır.
Modern Kültürde
İsmail YK
Müzik · 1978Türk pop müziğinin 2000'ler döneminin öne çıkan isimlerinden (d. 1978). Şappur Şuppur (2004), Bombabomba.com (2006), Bas Gaza (2008) gibi albümleriyle dönemin pop kültüründe geniş tanınırlık kazandı.
İkizler İçin
İsmail İçin İkiz Kardeş İsimleri
Tüm ikiz isimleri →- İkiz Erkek İsimleri
İsmail & İbrahim
Baba ve oğul. Kur'an'a göre Kâbe'nin temellerini birlikte yükselttiler (Bakara sûresi).
İkiz Erkek İsimleri → - İslami İkiz Adları
İsmail & İshak
Hz. İbrahim'in iki oğlu; ikisi de peygamber olarak anılır.
İslami İkiz Adları →
Ünlü İsimdaşlar
İsmail Hakkı Bursevî
Osmanlı Celvetî tarîkati şeyhi ve müfessiri (1653-1725). On ciltlik Rûhu'l-Beyân fî Tefsîri'l-Kur'ân tefsiriyle Osmanlı tasavvuf-tefsir geleneğinin önde gelen ismi sayılır.
İsmail Cem
Türk gazeteci ve siyasetçi (1940-2007). 1997-2002 arası Dışişleri Bakanlığı yaptı; DSP'li bakan olarak Türkiye'nin Aralık 1999'da Helsinki'de AB adayı olmasında ve Yunanistan ile ilişkilerin düzelmesinde etkili oldu; öncesinde TRT Genel Müdürlüğü (1974-1975) ve gazetecilik kariyeri var.
İsmail Türüt
Doğu Karadeniz müziği sanatçısı (d. 1965, Rize). 1982'deki ilk albümü Laz Uşağı'ndan bu yana otuzu aşkın albüm yayımladı; Hamsi Gözlüm (1995) ve Piryoz - Kıyı Türküleri (2003) gibi çalışmalarıyla yöresel müziğin tanınan seslerinden oldu.
Varyantlar
İsmail İsmiyle Kurulan İkili Adlar
İsmail ismini başka bir isimle birlikte kullanmak isteyenler için TÜİK kayıtlarında yer alan ikili adlar.
İsmail İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre İsmail isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- İbranice (kaynak)Yişmael
- ArapçaIsmail
- FarsçaIsmail
- İngilizce / FransızcaIshmael / Ismaël
- UrducaIsmail
- Boşnakça / ArnavutçaIsmail