İlyas, üç semavi dinin ortak peygamberi Hz. İlyas'ın adıdır; İbranice Eliyahu adından gelir ve 'Rabbim Allah'tır' demektir. Kur'an-ı Kerim'de Sâffât Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
İlyas İsminin Anlamı ve Kökeni
İlyas, Kur'an'da adı geçen Hz. İlyas'ın adıdır; Tevrat'ta Eliyahu diye anılan bu peygamber İslam, Hristiyanlık ve Yahudiliğin ortak figürüdür. İbranice Eliyahu, 'Tanrım' anlamındaki Eli ile Rab'bin adının kısa biçimi Yahu'dan kurulur ve 'Rabbim Allah'tır' demektir. Kur'an onu En'am ve Saffat surelerinde anar. Halk inancında Hızır ile birlikte ölümsüz sayılır; Hıdırellez, ikisinin yeryüzünde buluştuğu gün olarak kutlanır. TÜİK kayıtlarında İlyas ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1876 yılında 37. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 182. sırayla listelenmektedir.
İbranice Eliyahu iki parçadan oluşur: Eli (Tanrım) ve Yahu, yani İsrail'in Tanrısının dört harfli adının kısa biçimi. Birleşik anlamı 'Rabbim Allah'tır' ya da 'Tanrım Rab'dir' olarak verilir. Eski Ahit'te (1. Krallar 17-19 ile 2. Krallar 1-2) Kuzey İsrail Krallığı döneminin büyük peygamberidir; putperest Baal kültüne karşı verdiği mücadeleyle anılır. Anlatının merkezinde uzun süren bir kuraklık ve ardından yağmurun geri dönüşü vardır; İlyas'ın yağmurla birlikte hatırlanması buradan gelir. Ad Arapçaya İlyas biçiminde geçti; sondaki s sesi Yunancadaki Elias biçimini yansıtır ve adın Kur'an'a Hristiyan geleneği yoluyla ulaştığını düşündürür. Hristiyan geleneğinde ad Yunanca Elias olarak korundu ve Latince Elias, İngilizce Elijah/Elias, İspanyolca Elias, İtalyanca Elia, Rusça İlya biçimleriyle Avrupa dillerine yayıldı. Türkçedeki İlyas biçimi Osmanlı Türkçesinin Arapça alım kanalından gelir. Ad Türkiye'de 1984-85'te belirgin bir artış gösterdi; bu artış Fenerbahçeli futbolcu İlyas Tüfekçi ile ilişkilendirilir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
İlyas İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İlyas, İbranice kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. İlyas isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Maneviyat
İsmin ilk akla getirdiği şey maneviyat: kuşaklar boyu aynı çağrışımla verilmiş, dinî hafızada yeri olan bir ad. Türk isim geleneğinin en köklü katmanlarından biri.
Doğa Sevgisi
Bu isim doğayla kurulan bir bağla anılır: özgür, sade, kalabalıktan çok kırı ve denizi seven bir tavır. Türkçede doğadan alınan adlar en eski ve en sevilen katmandır.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
İlyas, 1850'den bu yana TÜİK kayıtlarında görülen çok eski bir İslami semavi peygamber erkek ismidir — 1876'da #37 ile kendi zirvesine ulaştı. 20. yüzyıl boyunca 50-150. sıralarda istikrarlı kullanım gördü. 2000 sonrası kademeli gerileme yaşadı ancak 2025'te #182 ile sabit trend kaydetti — yeniden canlanma sinyalleri veriyor. 175 yıllık kesintisiz kullanımıyla üç semavi din ortak peygamber adlandırması dayanıklı örneklerindendir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
SabitGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 1.400 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
İlyas adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — İlyas adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. İlyas, Kur'an'da 3 yerde adıyla zikredilir. En'am 6:85'te "Zekeriya, Yahya, İsa ve İlyas — hepsi salih kişilerdendir" sayımında yer alır. Saffat 37:123-132'de daha ayrıntılı anlatılır: İlyas'ın kavmine "Baal'e mi tapıyorsunuz?" diye uyarıda bulunduğu, kavminin onu yalanladığı, Allah'ın ona barış dileği verdiği ("İlyasin'e selam olsun" — 37:130) bildirilir. İslami eskatoloji geleneğinde (tefsir ve kısasü'l-enbiya literatüründe) İlyas, Hızır ile birlikte kıyamete kadar yaşayan dört peygamberden biridir — bu inanç Hz. Peygamber'in bazı rivayetlerine dayanır; ancak ana hadis kaynaklarında kesin biçimiyle geçmediği için bazı modern İslami akademisyenler tarafından tartışılır. Alevi-Bektaşi geleneğinde de önemli bir figürdür.
Kur'an-ı Kerim'de: Sâffât Suresi, 123. Ayet
Şüphesiz İlyâs da gönderilmiş elçilerdendir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. İlyas Peygamber
y. M.Ö. 9. yy, Kuzey İsrail Krallığıİslam, Hristiyanlık ve Yahudilikte ortak kabul edilen peygamber. Eski Ahit'te (I. Krallar 17-19) Kuzey İsrail Krallığı'nın kralı Ahab ile kraliçesi İzebel'e karşı, halkı Baal'e tapmaktan alıkoymak için mücadele eder; Karmel Dağı'ndaki sınav (I. Krallar 18) en bilinen sahnesidir. Ateşten bir arabayla göğe alındığı anlatılır (II. Krallar 2:11). Kur'an'da da anılır (En'âm 85; Sâffât 123-132).
Modern Kültürde
İlyas Salman
Oyuncu · 1954Türk sinemasının 1970'lerden bu yana tanınan komedi oyuncularından (d. 1954). Kibar Feyzo (1978) ve Hababam Sınıfı filmleriyle Yeşilçam'ın akılda kalan yüzlerinden oldu; Akasya Durağı gibi dizilerle de izleyiciyle buluştu. İsmin modern Türk popüler kültüründeki en görünür taşıyıcılarından biridir.
İkizler İçin
İlyas İçin İkiz Kardeş İsimleri
Tüm ikiz isimleri →- İkiz Erkek İsimleri
İlyas & Elyesa
Kur'an'da adı geçen iki peygamber; gelenekte Elyesa, İlyas'ın yolunu sürdüren öğrencisi sayılır.
İkiz Erkek İsimleri →
Ünlü İsimdaşlar
İlyas Salman
Türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1954). İstanbul Şehir Tiyatroları'nda başladı; 1970'ler ve 80'lerin Yeşilçam komedilerinde akılda kalan karakterler canlandırdı, sonra TV dizilerinde de oynadı; toplumcu duyarlığıyla bilinen sanatçılarındandır.
İlyas Yalçıntaş
Türk pop sanatçısı (d. 1989). 2014'te X Factor yarışmasında seslendirdiği İncir ile tanındı; Olmazsa Olmazımsın (2015) ve İçimdeki Duman (2016) albümündeki parçalarıyla 2010'ların tanınan pop seslerinden oldu.
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- İbranice (asıl kaynak)Eliyahu
- ArapçaIlyas
- GrekçeĒlías (Ἠλίας)
- İngilizceElijah / Elias
- Rusçaİl'ya (Илья)