İsmahan, İsmihan adının bir biçimidir; halk arasında 'han adı, asil isim' diye bilinir, ama adın kaynağı kesin olarak bilinmez. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2019: #490).
Deneyin
İsmahan İsminin Anlamı ve Kökeni
İsmahan, İsmihan adının Afyon, Konya ve Antalya yöresinde yaygın biçimidir; ad en az 16. yüzyıldan beri kullanılır. Halk arasında Arapça ism (ad) ve Türkçe han sözcüklerine bölünerek 'han adı, asil isim' diye bilinir; ancak adın kaynağı kesin değildir ve ad Endonezya Müslümanları ile Kürtlerde de kullanıldığı için bu yorum zayıf kalır. Adın en tanınmış taşıyıcısı, II. Selim'in kızı ve Sokollu Mehmed Paşa'nın eşi İsmihan Sultan'dır (1545-1585). TÜİK kayıtlarında İsmahan ismine ilk olarak 1851 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1851 yılında 59. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2019 yılı verilerinde 490. sırayla listelenmektedir.
İsmahan; İsmihan, Esmahan, İsmehan ve İsmihani biçimleriyle yaşayan bir addır ve kaynağı açık değildir. Türkiye'de ad çoğunlukla iki parçaya bölünür. Arapça ism (isim, ad) sözcüğü, Türkçe iyelik ekiyle İsmi ya da Farsça bağlama ekiyle İsm-i biçiminde İsmigül ve İsmiazam gibi bileşik adlarda da görülür. Han ise Hun ve Göktürk hükümdarlarının unvanıyken 12.-13. yüzyıllara doğru 'bey' anlamında genel bir saygı unvanına dönüşmüş Türkçe bir sözcüktür; adlarda hem erkeklik hem kadınlık belirteci olarak kullanılır. Ancak ad 16. yüzyılda zaten kullanılıyordu ve bugün Endonezya Müslümanları ile Kürtler arasında da yaşadığı için 'ism-i han, hakan ismi' yorumu zor görünür; bazı örneklerde Asuman adıyla ilgisi düşünülür. Bugün biçimler yöreye göre ayrılır: İsmihan Sivas, Malatya ve Adıyaman'da, İsmahan ve İsmehan Afyon, Konya ve Antalya'da, Esmehan Hatay ve Çukurova'da yaygındır; İsman ise Bulgaristan göçmenlerine özgüdür.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
İsmahan İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça ve Türkçe kökenli İsmahan isminde öne çıkan iki özellik:
Asalet
İsmin ilk akla getirdiği şey asalet — ağırbaşlı, saygı gören, sesini yükseltmeden kendini kabul ettiren bir duruş.
Zarafet
Az sözle anlatan, abartmayan, bir şeyi güzel kılan oranı sezen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik zarafet. Neyi söylemeyeceğini bilmek de bu inceliğin parçası.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
İsmahan, TÜİK kayıtlarının başladığı ilk yıllardan beri görünen eski bir addır; 1851'de 59. sırayla en yüksek noktasındaydı. 19. yüzyıl boyunca çoğunlukla 60 ile 220. sıralar arasında kaldı. 20. yüzyılda yavaş yavaş geriledi; 1970'lerden sonra 440 ile 540. sıralar arasında dolaştı. Son kayıt 2019'da 490. sıradır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 26.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
İsmahan adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — İsmahan adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Tarihi Figürler
İsmihan-Kaya Sultan
~1633-1659, Osmanlı sarayıOsmanlı sarayının hanım sultanlarındandır; hanedan mensubu olarak, dönemin saray hayatı ve siyasî evlilik geleneği içinde yer almıştır.
Ünlü İsimdaşlar
İsmihan Kaya Sultan
IV. Murad'ın kızı; 1644'te Melek Ahmed Paşa ile evlendirildi. 1659'da doğum sırasında hayatını kaybetti ve Ayasofya'ya defnedildi.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (yöresel biçimler)İsmehan / Esmehan / İsman
- Türkçeİsmahan / İsmihan / Esmahan