Kerime
Anlam ve Köken
Kerime, Arapça karīma (كريمة) — k-r-m (kerem-sahibi olmak; cömert-olmak) kökünün dişil sıfat formu — cömert, kerem-sahibi, asaletli kadın anlamına gelir. al-Karīm Allah'ın esma'-i hüsnâsından Çok-Kerem-Sahibi; Abdulkerim (bk. Abdulkerim maddesi) compound theofor adının dişil-eşliğidir. Aynı kökten al-akram (en-kerim — Alak 96:3), al-karam (kerem, cömertlik), al-Mukarrama (onurlandırılmış — Makka al-Mukarrama Mekke), al-tikrīm (onurlandırma) türetilmiştir. Mü'minûn 116'da al-'Arsh al-Karīm (Kerim-Arş — Allah'ın yüce-tahtı) terkibi geçer; bu Kur'anî al-Karīm sıfatının evren-egemenliği boyutunu vurgular. Türk-İslam dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik kız adıdır; 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #405 sıradadır.
Arapça karīma (كريمة), k-r-m ("kerem-sahibi olmak; cömert-olmak; onurlandırmak") kökünün fa'īl veznindeki dişil sıfat formudur — cömert, kerem-sahibi, asaletli kadın. Eril karşılığı karīm (kerim, cömert; Abdulkerim compound'unun ikinci unsuru — bk. Abdulkerim maddesi tam etimoloji-detay bölümü). Aynı kök-ailesinden al-Karīm (Allah'ın esma'-i hüsnâsından — Çok-Kerem-Sahibi; Naml 40 Rabbī Ghaniyyun Karīm), al-akram (en-kerim; iqra' wa rabbuka al-akram — Alak 96:3), al-karam (kerem, cömertlik), al-tikrīm (onurlandırma), al-muharram (onurlandırılmış, mukaddes; Hicri yılbaşı ayı Muharrem), al-Mukarrama (onurlandırılmış-dişil; Makka al-Mukarrama — Onurlandırılmış Mekke), al-mukrim (onurlandıran), al-istikrām (kerem-isteme) türetilmiştir. al-Karīm sıfatı Kur'an'da pek çok yerde geçer: Naml 40 (Rabbī Ghaniyyun Karīm), İnfitar 6 (rabbika al-karīm), Mü'minûn 116 (al-'Arsh al-Karīm — Kerim Arş), Hâkka 40 (qawlu rasūlin karīm — kerim resulün sözü), Vâkı'a 77-78 (Innahu la-Qur'ānun karīm — şüphesiz o kerim bir Kur'an'dır). al-'Arsh al-Karīm (Kerim Arş) terkibi Allah'ın evren-egemenliğinin merkezi olan kozmik-tahtın nitelendirmesidir; Mü'minûn 116'nın bu kullanımı Allah'ın yüceliği-vahdaniyetinin Kur'anî vurgulamalarındandır.
Popülerlik
Kerime, 1850 TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik kız adı olarak görünür. 20. yüzyıl boyunca dindar Türk-İslam ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #405 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-Karīm / al-karam / al-akram İslamî teoloji-ahlâk geleneğinin merkez kavramlarındandır. al-Karīm Allah'ın esma'-i hüsnâsından Çok-Kerem-Sahibi; bu sıfat Allah'ın hesapsız-cömertliğini ifade eder. Türk-İslam ailelerinde Kerime adı koymak, kız çocuğa Allah'ın al-Karīm esma'sına nisbet, cömert-kerim, asaletli-eli-açık karakter-niyetini yakıştırma anlamı taşır.
Kur'an-ı Kerim'de: Mü'minûn Suresi, 116. Ayet
Hak Mâlik olan Allah, çok yücedir; O'ndan başka ilah yoktur; O Kerim Arş'ın (al-'Arsh al-Karīm) Rabbidir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Mü'minûn 116 (*al-'Arsh al-Karīm*)
Fa-ta'āla'llāhu al-Maliku al-Ḥaqq; lā ilāha illā Huwa rabbu al-'Arshi al-Karīm — "Hak Mâlik olan Allah, çok yücedir; O'ndan başka ilah yoktur; O, Kerim Arş'ın Rabbidir." Mü'minûn 116, al-Karīm sıfatının Kur'anî kullanımının bir merkez metnidir; Allah'ın evren-egemenliğinin (al-'Arsh) kerim-niteliği ile bağlantılandırılması. Kerime adının doğrudan-Kur'anî dayanağı.
Kur'an-ı Kerim — Alak 1-3 (*Iqra' wa rabbuka al-akram*)
Iqra' bi-smi rabbika al-ladhī khalaq; khalaqa al-insāna min 'alaq; iqra' wa rabbuka al-akram — "Yaratan Rabbinin adıyla oku! O insanı bir-yapışkandan yarattı. Oku! Senin Rabbin en-Kerim'dir." Alak 1-3, Kur'an'ın ilk-inen ayetleridir; al-akram (en-Kerim) sıfatının Kur'anî kullanımının ilk metnidir.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaKarīma (كريمة)
- FarsçaKarīme
- UrducaKarima
- BoşnakçaKerima