Kerime
Kerime İsminin Anlamı ve Kökeni
Kerime, Arapça Kerime sözcüğünden gelir; k-r-m (cömert olmak, asil olmak) kökünden türeyen ve "cömert, eli açık, asil kız" anlamlarını taşıyan bir kız adıdır. Eril karşılığı Kerim'dir. Aynı kökten Allah'ın güzel isimlerinden el-Kerim (Cömert Olan), Kur'an-ı Kerim (Yüce Kur'an), keramet (üstün bağış, mucizevi hal), ikram (saygı göstermek), makâm-ı mahmud biçimleri gelir. Osmanlı dönemi kerime aynı zamanda kız evlat anlamında saygılı bir tabir olarak da kullanılırdı (kerimeleri = kızları). Klasik İslami dindar Türk ailelerinin köklü zarif kız adlarındandır.
Arapça karima, k-r-m (kerem sahibi olmak; cömert olmak; onurlandırmak) kökünün fa'il veznindeki dişil sıfat formudur — cömert, kerem sahibi, asaletli kadın. Eril karşılığı karim (kerim, cömert; Abdulkerim birleşik isim'unun ikinci unsuru — bk. Abdulkerim maddesi tam etimoloji detay bölümü). Aynı kök ailesinden el-Kerim (Allah'ın esma'-i hüsnasından), el-ekrem (en kerim; ikra' ve rabbuka el-ekrem — Alak 96:3), el-karam (kerem, cömertlik) gelir. Aynı kökten ayrıca et-tikrim (onurlandırma), el-muharram (onurlandırılmış, mukaddes; Hicri yılbaşı ayı Muharrem), el-Mukarrama (onurlandırılmış dişil), el-mukrim (onurlandıran), el-istikram (kerem isteme) türetilmiştir türemiştir. el-Kerim sıfatı Kur'an'da pek çok yerde geçer: Naml 40 (Rabbi Ghaniyyun Karim), İnfitar 6 (rabbika el-karim), Mü'minun 116 (el-'Arş el-Kerim — Kerim Arş), Hakka 40 (kavlu rasulin karim — kerim resulün sözü), Vakı'a 77-78 (Innahu la-Kur'anun karim — şüphesiz o kerim bir Kur'an'dır). el-'Arş el-Kerim (Kerim Arş) terkibi Allah'ın evren egemenliğinin merkezi olan kozmik tahtın nitelendirmesidir; Mü'minun 116'nın bu kullanımı Allah'ın yüceliği vahdaniyetinin Kur'ani vurgulamalarındandır.
Popülerlik
Kerime, 1850 TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik kız adı olarak görünür. 20. yüzyıl boyunca Türk-İslami ailelernde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #405 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: el-Kerim / el-karam / el-ekrem İslami teoloji ahlak geleneğinin merkez kavramlarındandır. el-Kerim Allah'ın esma'-i hüsnasından Çok-Kerem-Sahibi; bu sıfat Allah'ın hesapsız cömertliğini ifade eder. Türk-İslam ailelerinde Kerime adı koymak, kız çocuğa Allah'ın el-Kerim esma'sına nisbet, cömert kerim, asaletli eli açık karakter niyetini yakıştırma anlamı taşır.
Kur'an-ı Kerim'de: Mü'minûn Suresi, 116. Ayet
Hak Mâlik olan Allah, çok yücedir; O'ndan başka ilah yoktur; O Kerim Arş'ın (al-'Arsh al-Karīm) Rabbidir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Mü'minun 116 (el-'Arş el-Kerim)
Fa-ta'ala'llahu el-Maliku el-Hakk; la ilaha illa Hüve rabbu el-'Arşi el-Kerim — "Hak Malik olan Allah, çok yücedir; O'ndan başka ilah yoktur; O, Kerim Arş'ın Rabbidir." Mü'minun 116, el-Kerim sıfatının Kur'ani kullanımının bir merkez metnidir; Allah'ın evren egemenliğinin (el-'Arş) kerim niteliği ile bağlantılandırılması. Kerime adının doğrudan Kur'ani dayanağıdır.
Kur'an-ı Kerim — Alak 1-3 (İkra' ve rabbuka el-ekrem)
İkra' bi-smi rabbika el-lazi halak; halaka el-insana min 'alak; ikra' ve rabbuka el-ekrem — "Yaratan Rabbinin adıyla oku! O insanı bir yapışkandan yarattı. Oku! Senin Rabbin en Kerim'dir." Alak 1-3, Kur'an'ın ilk inen ayetleridir; el-ekrem (en Kerim) sıfatının Kur'ani kullanımının ilk metnidir.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaKarīma
- FarsçaKarīme
- UrducaKarima
- BoşnakçaKerima