Kübra
Anlam ve Köken
Kübra, Arapça kubrā (كبرى) sözcüğünden gelir ve "en büyük, en ulu, yücelik ifade eden üstünlük derecesi" anlamını taşır; k-b-r (büyük olmak) kökünün dişil üstünlük biçimidir — eril karşılığı akbardır (Allāhu akbar ifadesindeki ile aynı kök). Hz. Peygamber'in ilk eşi Hz. Hatice'nin lakabı Khadîja el-Kübrâ (Büyük Hatice) bu isim köküyle Türk-İslami kadın onomastik geleneğine derin bir manevi yük kazandırır. 1994'te Türkiye'nin #4 en popüler kız ismi olmuştur.
Arapça kubrā (كبرى), k-b-r (büyük olmak, büyümek) kökünün fuʿlā kalıbındaki dişil üstünlük biçimidir — eril karşılığı akbar (en büyük, Allah'ın 99 isminden biri al-Kabīr). Aynı kökten Arapça kabīr (büyük), kibriyāʾ (yücelik, Allah'a özgü büyüklük), takbīr (Allāhu akbar demek), istikbār (kibirlenmek, büyüklenmek) sözcükleri türer. Kelime Kur'an'da çeşitli tamlamalarda geçer: el-Qiyāmatu'l-Kubrā (Büyük Kıyamet — Nâziat 79:34), al-Fātiḥa al-kubrā (Büyük Fetih). Hz. Peygamber'in ilk eşi Hz. Hatice'nin Khadīja al-Kubrā (Büyük Hatice) lakabı, yaşça büyük oluşu ve manevi rütbesinin yüceliği nedeniyle verilmiştir — bu kullanım İslami kadın onomastik geleneğinde al-Kubrā sıfatının merkezî örneklerindendir. Türkçede Kübra biçiminde 19. yüzyıl sonundan beri kayıtlıdır.
Popülerlik
Kübra, 1854'ten bu yana TÜİK kayıtlarında görülen ancak 1980'lere kadar 100-400. sıralarda düşük-orta sıklıkta kullanılan bir İslami kız ismiydi. 1985'te top-100'e girdi (#98) ve 1980'ler-1990'lar İslami-Kur'anî kız isim dalgasının tepe döneminde hızla yükseldi: 1987'de top-50 (#38), 1990'da top-20 (#13), 1991'de top-10 (#10) ve 1994'te #4 sırasına ulaşarak zirveye çıktı. 2000-2020 arası top-40-80 arasında seyretti; 2020 sonrası düzenli geri çekilme süreciyle 2025'te #129 sıraya geldi. 1985-2010 kuşağının belirleyici İslami kadın isimlerinden biri olarak (Merve, Büşra, Kübra üçlüsünün) 1990'lar İslami adlandırma dalgasının dildeki mirasını taşır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-Kubrā sıfatı İslami gelenekte çeşitli kutsal bağlamlarda kullanılır. En önemli kişisel kullanımı Hz. Hatice bint Huveylid'in (c. 555-619) Khadīja al-Kubrā (Büyük Hatice) lakabıdır — Hz. Peygamber'in ilk eşi ve ilk Müslüman, O'na inanan ilk insan olarak İslam'ın kurucu kadın figürüdür. Kur'an'da al-qiyāmatu al-kubrā (büyük kıyamet, Nâziat 79:34) ve al-ṭammatu al-kubrā (büyük felaket, Nâziat 79:34) gibi ifadelerde kıyamet teolojisinin merkezi kavramını oluşturur. Sünni, Şii ve Alevi-Bektaşi geleneklerinin üçünde de Hz. Hatice'ye cennet kadınlarının en faziletli dördü arasında (Meryem, Âsiye, Fatıma ile birlikte) yer verilir (Tirmizî, Menâkıb 62). İsmin manevi yükü bu çok katmanlı Kubrā geleneğinden gelir.
Kur'an-ı Kerim'de: Tâhâ Suresi, 23. Ayet
Sana en büyük âyetlerimizden bir kısmını göstermek için (böyle yaptık).
Modern Kültürde
Kübra Dağlı
Spor · 1990Türk millî tekvando takımının uzun yıllar başarılı sporcularından (d. 1990). Dünya Şampiyonaları ve Avrupa Şampiyonalarında Türkiye'yi temsil ederek ismin 2010'lar modern-spor kültüründeki görünürlüğüne katkı sağladı.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Kubrā (كبرى)
- FarsçaKubrā
- UrducaKubrā
- BoşnakçaKubra
Kübra ile İkili İsimler
Birlikte sık kullanılan ikili isim önerileri
Ünlü İsimdaşlar
Hatice Kübra İlgün
tekvandocuTürk tekvandocu
Kübra Akman
voleybolcuTürk voleybolcu
Kübra Öztürk Örenli
satranç oyuncusuTürk satranççı
Kübra Dağlı
tekvandocuKübra Güran Yiğitbaşı
devlet görevlisiTürk bürokrat ve politikacı
Kübra İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Kübra isminin en çok kullanıldığı iller.