Lokman
Lokman, hikmet ve bilgeliğiyle anılan Hz. Lokman Hekim'in adından gelir. Kur'an-ı Kerim'de Lokmân Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
Lokman İsminin Anlamı ve Kökeni
Lokman, Kur'an'da adı geçen ve hikmetiyle anılan bilgenin adıdır; Kur'an'ın 31. suresi Lokman Suresi onun adını taşır. Müfessirlerin çoğu onu peygamber değil bilge (hakîm) sayar; bir kısmı peygamber olduğunu söyler. Surenin 12. ayeti "Andolsun ki Lokman'a hikmet verdik" diye başlar; 12-19. ayetler onun oğluna verdiği öğütleri aktarır. Türk halk geleneğinde Lokman Hekim adıyla, her derde deva bulan bilge tabip olarak yaşar. TÜİK kayıtlarında Lokman ismine ilk olarak 1851 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1851 yılında 72. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 407. sırayla listelenmektedir.
Lokman adı Arapçaya İslam öncesi Arap geleneğinden geçmiştir; Araplar onu Kur'an'dan önce de efsanevi bir bilge olarak anarlardı. Kur'an bu bilgeyi adıyla anar ve 31. sureye onun adını verir. Kimliği konusunda tefsir geleneğinde iki görüş vardır: bazı müfessirler Lokman'ı peygamber, çoğunluğu ise büyük bir bilge (hakîm) sayar. Kökeni konusunda da farklı rivayetler aktarılır: Habeşli ya da Nubyalı bir köle, ya da İsrailoğullarından bir bilge olduğu rivayet edilir; Hz. Davud'un çağdaşı olduğu da anlatılır. Lokman Suresi 34 ayetten oluşur; 12-19. ayetler onun oğluna verdiği öğütleri sıralar: Allah'a ortak koşmamak, anne babaya iyilik etmek, namaz kılmak, iyiliği emredip kötülükten sakındırmak, başa gelene sabretmek, kibirlenmemek, yürüyüşte ölçülü olmak ve sesini yükseltmemek. Bu öğütler klasik İslami eğitim anlayışının temel metinlerinden biri sayılır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Lokman İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Lokman deyince öne çıkan üç özellik:
Bilgelik
Bilgelik, bu ismin taşıdığı ilk nitelik. Aceleyle karar vermeyen, dinlemeyi bilen, sorunun altındaki asıl soruyu gören bir tavır. Türkçede bilgelik yaşla değil, sabırla ölçülür.
Aydınlık
İyi haberi paylaşmayı seven, kendi keyfini çevresine de bulaştıran, kötü günde bile bir kapı aralık bırakan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik aydınlık. Neşe kadar, umudu diri tutmak da bu niteliğin parçası.
Şefkat
İhtiyacı söylenmeden gören, yardımını da başa kakmayan bir yakınlık. Şefkat burada acımak değil, sahip çıkmak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Lokman, kayıtların başladığı 1851'de 72. sırayla en yüksek noktasındaydı. 19. yüzyılın ikinci yarısında yavaş yavaş geriledi: 1870'te 115., 1890'da 167., 1900'de 218. sıradaydı. 1930'lardan 1950'lerin sonuna dek çoğunlukla 300 ile 385. sıralar arasında kaldı. 1960'larda yeniden yükselişe geçti; 1980'de 198. sıraya çıktı ve 1990'ların başına dek 200 ile 240. sıralar arasında görüldü. Ardından yeniden geriledi: 2000'de 297., 2010'da 392. sıradaydı ve 2017'de 464. sırayla en alt noktasını gördü. Son yıllarda toparlanıyor; 2025'te 407. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 4.800 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Lokman adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Lokman adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Lokman Kur'ani hikmet velisi olarak klasik İslami pedagoji tasavvuf ahlak geleneğinin merkez figürlerindendir. el-hikma (hikmet, derin bilgelik) Allah'ın peygamberlere ve salih kullarına verdiği özel bağıştır (Bakara 269); Hz. Lokman bu hikmet bağışının örüntü örneğidir. Türk-İslam halk tıbbı geleneğinde Lokman Hekim lakabıyla ölümsüz bilge tabip olarak yerleşmesi, klasik İslami ilim bilgelik söyleminin halk edebiyatına aktarımının önemli bir örneğidir. Türk-İslam ailelerinde Lokman adı koymak, çocuğa Hz. Lokman'ın hikmet bilgelik manevi mirasını yakıştırma niyetini taşır.
Kur'an-ı Kerim'de: Lokmân Suresi, 12. Ayet
Andolsun ki Lokman'a hikmet verdik: 'Allah'a şükret' diye. Kim şükrederse, ancak kendisi için şükreder; kim de inkâr ederse, şüphesiz Allah Ganî ve Hamîd'dir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Lokman Hekim (Lokman el-Hakim)
Tarihi belirsiz, İslam öncesi dönemİslami tefsir ve tasavvuf geleneğinin bilgelik simgesi. Kur'an'ın 31. suresi (Lokman) onun adını taşır; 12-19. ayetler onun oğluna verdiği hikmet öğütlerini aktarır. Kaynaklar kökeni konusunda farklı rivayetler verir: Habeşli ya da Nubyalı bir köle, ya da İsrailoğullarından bir bilge. Hz. Davud'un çağdaşı olduğu ve ondan ilim öğrendiği rivayet edilir; çoğunluk görüşüne göre peygamber değil, bilgedir (hakîm). Türk divan, tasavvuf ve halk edebiyatında Lokman Hekim adıyla anılır; şairler onu her derde, aşk derdine bile çare arayan hekimin simgesi yapar, ama gerçek şifanın Allah'tan geldiğini vurgular.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Lokman Suresi 12-19 (Hz. Lokman'ın hikmet öğütleri)
Lokman Suresi 12-19: "Andolsun ki Lokman'a hikmet verdik: 'Allah'a şükret' diye. Hani Lokman, oğluna öğüt verirken dedi ki: 'Yavrucuğum, Allah'a şirk koşma; şüphesiz şirk büyük bir zulümdür.'" Hz. Lokman'ın hikmet pedagojisinin Kur'ani temel metnidir.
Ünlü İsimdaşlar
Hz. Lokman Hekim
Klasik İslami hikmet ve bilgelik figürü; Kur'an'da 31. surenin adını taşıyan ve hikmet bağışı verilen kişi (Lokman 31:12-19). Müfessirlerin çoğu onu peygamber değil bilge (hakîm) sayar; bir kısmı peygamber olduğunu söyler. Türk halk tıbbı geleneğinde Lokman Hekim lakabıyla ölümsüz bilgili tabip ve şifâ üstadı olarak yerleşmiştir.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaLukman (لقمان)
- FarsçaLokman
- UrducaLukman
- BoşnakçaLukman