Macit

Macit, Arapça Mājid (ماجد) — m-j-d (ululanmak; şereflenmek) kökünden ism-i fâ'il — şanlı, şerefli, ululuğu-yansıtan mü'min anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Şan ve şeref sahibi kimse manasında nitelendirir. Cross-ref: bk. Abdulmecit maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — al-Majīd Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından (klasik İslamî kelâm-doktrininin merkez onursal-sıfatlarından). Aynı kök-ailesinden al-Majīd ("Mecîd; sonsuz-ululuk-şeref-sahibi; Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından"; Hud 11:73 Innahu Ḥamīdun Majīd — "Şüphesiz O, övülmüştür, ululuk-sahibidir"; Bürûc 85:21 Bal huwa Qur'ānun Majīd — "Hayır, o övülmüş bir-Kur'an'dır"; Bürûc 85:15 Dhū al-'Arshi al-Majīd; Kâf 50:1 Qāf wa al-Qur'ān al-Majīd), al-majd (ululuk, şeref), al-Majd Allāh (Allah'ın-ululuğu yan-form söz-yapısı), Mecit ("Türkçe yan-form söz-yapısı; klasik halk-Arapça-Türk söz-yapısının söz-yansıması"), Majīda (dişil-form yan-form söz-yapısı), al-tamjīd ("ululama, şereflendirme; klasik İslamî kelâm-jargonunun söz-yapısı"), al-Mumajjid (yan-form söz-yapısı), al-Mutamajjid (yan-form söz-yapısı) yan-örgüsü oluşur. Hud Suresi 11:73'ün Qālū a-ta'jabīna min amri'llāhi raḥmatu'llāhi wa-barakātuhu 'alaykum ahla al-bayti innahu Ḥamīdun Majīd — "[Melekler-Hz. Sâra'ya] dediler: 'Allah'ın işine mi şaşıyorsun? Allah'ın rahmeti ve bereketleri sizin üzerinize olsun, ey ev-halkı; şüphesiz O, övülmüştür, ululuk-sahibidir'" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî sîret-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge: Hz. İbrahim'in evine gelen melek-misafirlerin Hz. Sâra'ya (bk. Sare maddesi söz-örgüsü) söylediği yan-bağlamlı söz-yapısının söz-merkezi söz-yapısı; al-Majīd sıfatının Kur'anî kullanımının söz-imgesi. 129 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2024'te #441 sıradadır.

Arapça Mājid (ماجد), m-j-d ("ululanmak; şereflenmek; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde ululuk-şeref kök-ailesinin merkez söz-yapısı") kökünden ism-i fâ'il — şanlı, şerefli, ululuğu-yansıtan mü'min. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Şan ve şeref sahibi kimse manasında nitelendirir. Cross-ref: bk. Abdulmecit maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — al-Majīd Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından (klasik İslamî kelâm-doktrininin merkez onursal-sıfatlarından). Aynı kök-ailesinden al-Majīd ("Mecîd; sonsuz-ululuk-şeref-sahibi; Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından; klasik İslamî kelâm-doktrininin merkez onursal-sıfatlarından; Kur'an'da 4 yerde Allah-sıfatı yan-bağlamlı söz-yapısı"; Hud 11:73 Innahu Ḥamīdun Majīd — "Şüphesiz O, övülmüştür, ululuk-sahibidir" yan-bağlamlı söz-yapısı; Bürûc 85:15 Dhū al-'Arshi al-Majīd — "Şanlı arşın sahibidir"; Bürûc 85:21 Bal huwa Qur'ānun Majīd — "Hayır, o övülmüş bir-Kur'an'dır" — Kur'an'ın al-Qur'ān al-Majīd onursal-yan-yorumlu söz-yapısının söz-merkezi; Kâf 50:1 Qāf wa al-Qur'ān al-Majīd — "Kâf. Şanlı Kur'an'a yemin olsun"), al-majd ("ululuk, şeref; klasik halk-türkçesinde mecd yan-form söz-yapısı"), al-Majd Allāh ("Allah'ın-ululuğu yan-form söz-yapısı"), Mecit ("Türkçe yan-form söz-yapısı; klasik halk-Arapça-Türk söz-yapısının söz-yansıması"), Majīda ("dişil-form yan-form söz-yapısı; klasik halk-Arapça"), al-tamjīd ("ululama, şereflendirme; klasik İslamî kelâm-jargonunun söz-yapısı"), al-Mumajjid ("yan-form söz-yapısı"), al-Mutamajjid ("yan-form söz-yapısı"), al-Majmūd ("yan-form söz-yapısı"), Banū Mājid (Mâcid-oğulları yan-form söz-yapısı), al-Mājidūn (ululu-mü'minler — çoğul-form yan-form söz-yapısı) yan-örgüsü oluşur. Hud Suresi 11:73'ün Qālū a-ta'jabīna min amri'llāhi raḥmatu'llāhi wa-barakātuhu 'alaykum ahla al-bayti innahu Ḥamīdun Majīd — "[Melekler-Hz. Sâra'ya] dediler: 'Allah'ın işine mi şaşıyorsun? Allah'ın rahmeti ve bereketleri sizin üzerinize olsun, ey ev-halkı; şüphesiz O, övülmüştür, ululuk-sahibidir'" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî sîret-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge: Hz. İbrahim'in evine gelen melek-misafirlerin Hz. Sâra'ya (bk. Sare maddesi söz-örgüsü) söylediği yan-bağlamlı söz-yapısının söz-merkezi söz-yapısı; klasik İslamî kıssa-tarihinde Hz. İsmâ'îl ve Hz. İshâk'ın doğumunun müjdesi yan-bağlamı; al-Majīd sıfatının Kur'anî kullanımının söz-imgesi. Klasik İslamî kelâm-doktrininde al-Ḥamīd al-Majīd (övülmüş-ve-ululanmış) yan-form söz-yapısı klasik İslamî kelâm-jargonunun söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik halk-tasavvuf-edebî söz-örgüsünde al-Majīd al-Sayyid (yüce-efendi) yan-form söz-yapısı yan-bağlanır. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Macit-yârın-onursal-yan-yan-zarafeti, Macit-yârın-asîl-yan-yan-şereflilik-yan-yan-asîlliği yan-form söz-yapıları yer aldı. Macit özellikle dindar-eğitimli Osmanlı-Anadolu Türk-İslam ailelerin sevdiği zarif erkek-adlandırma kategorisinde 14-20. yüzyıllar boyunca yer aldı. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Mâcit / Macit / Mājid yan-formlarında yerleşmiştir.