Makbule
Makbule İsminin Anlamı ve Kökeni
Makbule, Arapça kökeniyle yer alır; "kabul edilmiş, beğenilmiş, makbul olan" anlamına gelir. Geleneksel Türk-İslam kültüründe değer gören ve onaylanan kişiyi çağrıştıran bu isim, özellikle Osmanlı döneminden bu yana Anadolu'da kullanılagelen köklü bir kadın adıdır. TÜİK kayıtlarında Makbule ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1939 yılında 19. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 386. sırayla listelenmektedir.
Arapça Makbula sözcüğü — makbul sıfatının dişil formudur. K-b-l kökü Arapçada "kabul etmek, önüne almak, karşılamak, yönelmek" anlamlarıyla anılır; aynı kökten kabul (kabul), mukabele (karşılaşma, okuma oturumu), istikbal (karşılama, gelecek), kıble (yön, Kâbe-yönü), kabile (topluluk) kelimeleri türer. Makbul İslami literatürde özellikle dua-i makbul (kabul edilmiş dua) ve amel-i makbul (kabul edilmiş ibadet) tamlamalarında yüksek saygılı kullanıma sahiptir. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla Makbule veya Makbule biçiminde yerleşti; "Allah tarafından kabul edilen, makbul kadın" anlam katmanını taşır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Popülerlik
1950-80 arası kademeli gerileme yaşadı. 1990-2010 düşük sabit seviyede kaldı. 2025'te #386 sırada ancak yükseliyor trendinde — 2010'lar-2020'ler muhafazakâr gelenek canlandırma akımının işaretlerinden biri olarak yorumlanabilir. Erken Cumhuriyet kadın adlarının tarihsel hafızadaki saygınlığını koruyor.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Makbule ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Dini ve Manevi Bağlam
Makbul kavramı Kur'an'da doğrudan özel ad olarak geçmez; ancak k-b-l kökünden gelen kavramlar İslami ibadet teolojisinin merkezindedir. Takabbala Allah minkum (Allah sizden kabul etsin) bayram ve namaz sonrası dualarının klasik formülüdür; dua-i makbule kavramı Kur'an ve hadis geleneğinde özellikle önemli bir yer tutar. Hz. Peygamber'in "Üç dua reddedilmez: Oruçlunun duası, adil liderin duası, zulme uğrayanın duası" (Tirmizi, Deavat 129) hadisi makbul dua öbeğinin klasik öğretisidir. İslam tasavvufunda makbul-i ilahi (İlahi katında kabul edilen) kişiler kavramı vardır — velilik mertebesi bu kabul edilme haliyle ilişkilendirilir.
Tarihi Figürler
Makbule Atadan
1885-1956, Selanik/AnkaraTürkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün kız kardeşi. Selanik'te doğan Makbule, abisi Mustafa Kemal'in hayatı boyunca en yakın kan bağı olarak kaldı. 1934 Soyadı Kanunu ile Atatürk Atadan soyadını Makbule'ye verdi — Ata-dan, yani "atadan gelen" anlamındadır. Atatürk'ün 1938'de vefatından sonra Çankaya Köşkü'nden ayrılan Makbule, ömrünün kalan 18 yılını Ankara'da geçirdi. Türk-Cumhuriyet tarihinde Atatürk'ün özel yaşamının ve aile belleğinin kaynak tanığı olarak yer aldı; hatıraları ve anlattıkları Atatürk biyografi literatürünün önemli kaynaklarından biridir.
Modern Kültürde
Makbule Hanım kalıp karakteri
Dizi · 1980Yeşilçam sineması ve 1970-90 Türk TV dizilerinin klasik geleneksel anne, evin büyük teyzesi tiplemelerinde sıkça kullanılan ad. Cumhuriyet erken dönem kadın adlarının kültürel bellekteki görünürlüğünü (Makbule, Perihan, Melahat, Feride) sürdürdü.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Maqbūla
- FarsçaMakbûle
- UrducaMaqboola
- KurmancîMeqbûle
Makbule İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Makbule isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.