Makbule
Makbule ismi “Kabul olunmuş, alınmış” anlamına gelir. 1939 yılında 19. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 386. sırada yer alıyor.
Makbule İsminin Anlamı ve Kökeni
Makbule, Arapça kökeniyle yer alır; "kabul edilmiş, beğenilmiş, makbul olan" anlamına gelir. Geleneksel Türk-İslam kültüründe değer gören ve onaylanan kişiyi çağrıştıran bu isim, özellikle Osmanlı döneminden bu yana Anadolu'da kullanılagelen köklü bir kadın adıdır. TÜİK kayıtlarında Makbule ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1939 yılında 19. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 386. sırayla listelenmektedir.
Arapça Makbule, "kabul edilmiş" demek olan makbul sıfatının dişil biçimidir. Kök, "kabul etmek, karşılamak, yönelmek" anlamları çevresinde geniş bir kelime ailesine kaynaklık eder. Türkçede de kullandığımız mukabele (karşılık verme, karşılıklı Kur'an okuma), istikbal (karşılama; gelecek), kıble (Kâbe'nin bulunduğu yön) ve kabile (topluluk) hep aynı yerden gelir. Makbul kelimesi dinî dilde özellikle dua-i makbul (kabul edilmiş dua) ve amel-i makbul (kabul edilmiş ibadet) tamlamalarında saygılı bir anlam kazanır. Türkçeye Osmanlı Türkçesi yoluyla Makbule biçiminde yerleşmiştir; "duası ve ameli Allah katında kabul gören kadın" çağrışımıyla kullanılır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Makbule İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Makbule deyince öne çıkan iki özellik:
Şefkat
İsmin ilk akla getirdiği şey şefkat: seven, sarıp sarmalayan, kırılganı gözeten bir tavır. Bu adlar geleneksel olarak bir aile dileğini de taşır — evin kalbi olsun diye.
Zarafet
Sözünü tartan, karşısındakini küçültmeden söyleyen bir incelik. Zarafeti kuran şey burada süs değil, ölçü.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
1950-80 arası kademeli gerileme yaşadı. 1990-2010 düşük sabit seviyede kaldı. 2025'te #386 sırada ancak yükseliş eğiliminde — 2010'lar-2020'ler muhafazakâr gelenek canlandırma akımının işaretlerinden biri olarak yorumlanabilir. Erken Cumhuriyet kadın adlarının tarihsel hafızadaki saygınlığını koruyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Makbule, 81 ilin ilk 30 listesinde yalnızca Tunceli'de görünüyor — orada Türkiye ortalamasına göre 3 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 1.500 kişiden biri
- Yaygın
Makbule ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Makbule adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Makbule adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Makbul kavramı Kur'an'da doğrudan özel ad olarak geçmez; ancak k-b-l kökünden gelen kavramlar İslami ibadet teolojisinin merkezindedir. Takabbala Allah minkum (Allah sizden kabul etsin) bayram ve namaz sonrası dualarının klasik formülüdür; dua-i makbule kavramı Kur'an ve hadis geleneğinde özellikle önemli bir yer tutar. Hz. Peygamber'in "Üç dua reddedilmez: Oruçlunun duası, adil liderin duası, zulme uğrayanın duası" (Tirmizi, Deavat 129) hadisi makbul dua öbeğinin klasik öğretisidir. İslam tasavvufunda makbul-i ilahi (İlahi katında kabul edilen) kişiler kavramı vardır — velilik mertebesi bu kabul edilme haliyle ilişkilendirilir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Makbule Atadan
1885-1956, Selanik / AnkaraMustafa Kemal Atatürk'ün kız kardeşi. Selanik'te doğdu ve ağabeyinin hayatı boyunca ona en yakın akrabası olarak kaldı. Soyadı Kanunu'ndan sonra Atadan soyadıyla anıldı. Atatürk'ün 1938'deki vefatının ardından İstanbul ile Ankara arasında yaşadı; 1952'de Ağabeyim Mustafa Kemal adıyla hatıralarını yayımladı. Anlattıkları, Atatürk'ün özel hayatına dair biyografi çalışmalarının başvurduğu kaynaklar arasındadır. 18 Ocak 1956'da Ankara'da vefat etti.
Modern Kültürde
Makbule Hanım kalıp karakteri
Dizi · 1980Yeşilçam sineması ve 1970-90 Türk TV dizilerinin klasik geleneksel anne, evin büyük teyzesi tiplemelerinde sıkça kullanılan ad. Cumhuriyet erken dönem kadın adlarının kültürel bellekteki görünürlüğünü (Makbule, Perihan, Melahat, Feride) sürdürdü.
Deneyin
Makbule soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Makbule İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Makbule isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Maqbūla
- FarsçaMakbûle
- UrducaMaqboola
- KurmancîMeqbûle