Mecbure
Mecbure İsminin Anlamı ve Kökeni
Mecbure, Arapça 'cebr' (zorlama, mecburiyet) kökünden edilgen ile türetilmiş ve 'mecbur edilen' anlamına gelen klasik İslami bir kız adıdır. Anlam olarak modern duyumla biraz olumsuz olsa da klasik İslam kelam geleneğinde el-cabr (kader doktrin) ve insan irade ilişkisinin merkezi tartışma kavramıdır. TÜİK kayıtlarında Mecbure ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1873 yılında 123. sırayla zirvesine ulaşmıştır. Güncel olarak 2023 yılı verilerinde 430. sırayla listelenmektedir.
Arapça j-b-r (cebr — kırığı onarma, zorlama) kökünün edilgen dişil biçimidir. Klasik İslam kelamında el-Cabriyya (cebriye mezhebi) insan iradesini Allah'ın takdirine tabi tutan görüştür; karşıtı el-Kadariyya (kaderiye mezhebi) insan iradesinin özgürlüğünü vurgular. Bu kelam tartışma 8.-9. yüzyıllar Mu'tezile ve Eş'ariye okullarının merkezi mevzularındandır. Aynı kök aileden Cabir, Cebbar (Allah'ın esması), Cebra'il, Cebir (matematik) türer.
Popülerlik
Mecbure, klasik İslami bir kadın adıdır; modern dönemde nadir kullanımdaki klasik bir tercihtir.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Cebr (zorlama, irade-sınırlaması) klasik İslami kelam geleneğinin temel kavramlarındandır. Cebriyye mezhebi insan-iradesinin Allah'ın kaderine tam bağlılığını savunan kelam okuludur; karşıt görüş olan Mürcie ve Mutezile okulları insan-iradesinin özgürlüğünü vurgular. Klasik Sünni kelamda Maturidi ve Eşari okulları orta yolu savunarak iki uçtan da ayrılır. Mecbure adı klasik İslami kader-irade söyleyişinin kişi-ad biçimindeki yansımasıdır.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaمجبورة (Majbūra)
- Türkçe (diğer yazımlar)Mecbure / Majbūra