Merdiye, Hz. Fatıma'nın lakabı Marziye'nin Doğu illerinde yaygın söylenişidir; Arapçada 'Allah'ın razı olduğu' demektir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2023: #430).
Deneyin
Merdiye İsminin Anlamı ve Kökeni
Merdiye, Arapça Marziye adının Doğu ve Güneydoğu illerinde yaygın olan söylenişidir ve 'Allah'ın razı olduğu, hoşnut olunan' anlamına gelir. Marziye, Hz. Peygamber'in kızı Hz. Fatıma'nın lakaplarından biridir; ad bu yüzden ona duyulan sevgiyle verilir. Diğer bölgelerde aynı ad z ile Marziye ya da Merziye diye söylenir; Merdiye biçimi Bulgaristan göçmeni Türkler arasında da yaygındır. Halk arasında ad Farsça merd (yiğit, mert) sözcüğüyle de ilişkilendirilir. TÜİK kayıtlarında Merdiye ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1875 yılında 150. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2023 yılı verilerinde 430. sırayla listelenmektedir.
Merdiye, Arapça Marziye adından gelir; 'razı olmak, hoşnut olmak' anlamındaki kökten türeyen bu sözcük 'kendisinden razı olunan' demektir. Arapçadaki bu ses Türkçede çoğu zaman z ile söylenir (razı, Ramazan); Doğu ve Güneydoğu ağızlarında ise d ile söylenir ve ad Mardiye, Merdiye biçimini alır. Aynı kökten rıza (hoşnutluk), Raziye (razı olan), Rıdvan ve Murtaza gelir. Halk arasındaki Farsça merd (yiğit, mert) bağlantısı ses benzerliğine dayanır; merdane (mertçe) o sözcükten gelir, adın kaynağı ise Marziye'dir.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Merdiye İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Merdiye isminde öne çıkan iki özellik:
Maneviyat
Maneviyat, bu ismin en belirgin çağrışımı. Ad, inanç geleneğinin içinden gelir; kimi zaman anlamıyla, kimi zaman taşıdığı kişiyle o dünyaya bağlanır. Türkçede böyle adlar çoğu zaman bir dilekle verilir: çocuk gönül huzuruyla büyüsün diye.
Şefkat
Bu isim merhamet ve koruyuculukla anılır. Yanında insanın kendini güvende hissettiği, yükün bir kısmını sessizce üstlenen bir karakteri tarif eder.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Merdiye, geç Osmanlı döneminin adlarından. Son onyılda klasik adlara dönüşün etkisiyle yeniden yukarı yönlü bir seyir izler; 2023 itibarıyla 430. sıraya gelmiştir (zirvesi 1875'te 150. sıraydı).
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 51.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Merdiye adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Merdiye adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaMardiyye