Mualla

Mualla, Arapça mu'allā (معلى) — '-l-w/y (yüksek-olmak; üst-mevkide olmak) kökünden Form II 'allā (yüceltmek) fiilinin edilgen sıfat-fiil formu — yüceltilmiş, yüksek-mevkide olan, üstün-tutulmuş anlamına gelir. Aynı kökten Aliye (yüce, üstün), Ali (yüce, üstün; Hz. Ali'nin adı), al-A'lā (en-yüce; A'lâ Suresi 87'nin adı), al-'ulā (yüceler), al-'Aliyy (Allah'ın esma'sından — Yüce-Olan; Bakara 255 Ayetü'l-Kürsî'de geçer) türetilmiştir. Bayt al-Mu'allā — Mekke'nin Hz. Peygamber'in eşi Hz. Hatice ve dedesi Abdulmuttalib'in mezarlarının bulunduğu kutsal mezarlık-bölgesinin adıdır. Türk-İslam dindar-edebî Anadolu ailelerinin sevdiği klasik kız adıdır; 115 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #403 sıradadır.

Arapça mu'allā (معلى), '-l-w/y ("yüksek-olmak; üst-mevkide olmak; yücelmek") kökünden Form II 'allā (yüceltmek, üstün-tutmak) fiilinin edilgen sıfat-fiil dişil-eril formudur — yüceltilmiş, yüksek-mevkide olan, üstün-tutulmuş. Aynı kök-ailesi İslamî teoloji-isimlendirme söz-dağarcığının merkezindedir: al-'aliyy / Ali (yüce, üstün; Hz. Ali'nin adı; bk. Ali maddesi), Aliye (dişil — yüce, üstün), al-A'lā (en-yüce; A'lâ Suresi 87'nin adı; Sabbiḥi'sma rabbika al-A'lā — açılış-ayeti), al-'ulā (yüceler), al-'Aliyy (Allah'ın esma'-i hüsnâsından — Yüce-Olan; Bakara 255 Ayetü'l-Kürsî'de Wa-Huwa al-'Aliyyu al-'Aẓīm), al-'uluww (yücelik), al-Mu'tā'lī (Yücelmiş-Olan), al-i'tilā' (yücelme), Ta'ālā (yüce; Allah-için kullanılan onursal-ekleme: Allāh ta'ālā) türetilmiştir. Bayt al-Mu'allā (Mekke'deki yüksek-mahalle/mezarlık) terkibi Hz. Peygamber'in eşi Hz. Hatice ve dedesi Abdulmuttalib'in mezarlarının bulunduğu Mekke'nin kutsal-mezarlık-bölgesinin adıdır; klasik İslamî hac-ziyaret coğrafyasının önemli noktalarından biridir. Mu'allā sıfatı Kur'an'da doğrudan geçmez ama aynı kökten Bakara 255 (al-'Aliyy), A'lâ Suresi 1 (al-A'lā), Ra'd 9 (al-Kabīru al-Muta'āl), Şûrâ 4 ve 51 (al-'Aliyyu al-Ḥakīm / al-'Aliyyu al-'Aẓīm) gibi pek çok ayette yer alır.