Nadir
Anlam ve Köken
Nadir, Arapça kökenli bir isim olup 'seyrek, az bulunur, ender rastlanan' anlamını taşır. Bu anlam, isme doğuştan değerli ve eşsiz bir nitelik kazandırır; nadir bulunan şeylerin kıymetli olduğu düşüncesini yansıtır.
Arapça nādir (نادر) — "seyrek, az-bulunur, eşi-olmayan, nadir-rastlanan" anlamındaki sıfat. N-d-r kökünden türer (nadara = seyrek-olmak, nadir-olmak). Aynı kök-ailesinden nudrat (nadirlik, azlık), nawādir (nadirler, rastlanmadık-şeyler), istinādir (nadir-saymak), tanaddur (nadirleşme) kelimeleri türer. Klasik-İslami-Osmanlı edebî-bilim-geleneğinde nawādirü'l-aṣnāf (nadir-türler), kitāb al-nawādir (nadirler-kitabı) tamlamalarıyla bilimsel-edebi-rastlantı kavramı işlendi. Osmanlı-Türk ad-havuzuna klasik-dönemde girmiş olup 1863'te #105 ile zirvesine ulaştı.
Popülerlik
Nadir, 1863'te #105 ile zirvesine ulaşan klasik-Osmanlı-Arap nadir-az-bulunur çağrışımlı erkek-ad havuzunun temsilcilerinden biri. Nâdir Şah Afşar'ın 18. yüzyıl Türk-İran-Hint askeri-tarih belleğindeki simge-konumu ismin tarihsel-prestij arkaplanını oluşturur. 2020'lerde sabit trendde klasik-Arap-tarihsel isimlerin kalıcı-popülaritesini sürdürüyor.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Nâdir Şah Afşar
1688-1747, Horasan-İranAfşar hanedanının kurucusu ve İran şahı (1736-1747); Türk-Afşar-boyu-kökenli askeri-deha. Şark'ın Napolyon'u lakabıyla anılan Nâdir Şah Safevî-İran sonrası dağılan-Pers-İmparatorluğunu yeniden-kurmuş; 1739'da Hindistan'ın Babür İmparatorluğu'nu yenip Delhi'yi alarak büyük-elmas Tac-Mahal'in-değerli-taşları (Koh-i-Noor elması, Tavus Tahtı dahil) ile İran'a-döndü. Saltanat-dönemindeki seferleri Osmanlı-Safevi-Hint diplomasi-haritasını yeniden-çizdi; Osmanlı'nın Doğu-Anadolu sınır-bölgesindeki Erzurum ve Bağdat'a-yönelik-tehdidi olarak Sultan Mahmud I dönemini şekillendirdi. 1747'de suikast-sonucu-öldürülmesiyle imparatorluğu hızla dağıldı; ancak Afşar-Türk askeri-mirasının-zirvesi olarak Türk-İran ortak-tarihinin önemli-figürlerinden biridir.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Nādir (نادر)
- FarsçaNâdir (نادر)
- UrducaNadir (نادر)
- Azerbaycan TürkçesiNadir