Nazlı

Nazlı, Farsça-Türkçe karma bileşik nāz + -lı yapısından oluşur — Farsça nāz (naz, cilve, şımarıklık) köküne Türkçe -lı sıfat ekinin eklenmesiyle "naz yapan, kendini ağıra satan, işveli" anlamını taşır. Osmanlı-Türk divan edebiyatının klasik sevgili-sıfatlarından biri olan nâzlı Türkçede 175 yılı aşkın kesintisiz TÜİK kullanımla — 1850'de top-50 içinde olmasıyla — en eski kadın isimlerindendir.

Türkçe-Farsça karma nazlı, iki kök yapıdan oluşur. Nāz (Farsça ناز), Eski Farsça nāza- (incelik, narinlik, şımarıklık) kökünden gelir ve klasik Fars-Türk edebiyatının en merkez sevgili-sıfatlarından biridir — "nâz u niyâz" (sevgilinin nazı ve aşığın yakarışı) tamlaması tasavvufi-aşk edebiyatının kurucu ikili-yapısıdır. Türkçe -lı eki sıfat-yapıcı bir ad-ekidir ve sahiplik, niteliğe sahiplik anlamını verir (Türkçe kahveci + -lı = kahveli). İki yapının bir araya gelmesiyle nâzlı kelimesi "nazı olan, nazlı-cilveli kadın" anlamını taşır. Aynı biçimdeki sıfat-yapı türetmeleri Türkçede yaygındır: dertli, kederli, hayırlı. Özel ad olarak kullanımı 19. yüzyıl öncesinden beri kayıtlıdır; 20. yüzyıl boyunca istikrarlı top-80-150 konumunu korudu.