Nazlı

KızFarsçaTürkçeKlasik

Nazlı İsminin Anlamı ve Kökeni

Nazlı, Farsça-Türkçe karma bileşik nāz + -lı yapısından oluşur — Farsça nāz (naz, cilve, şımarıklık) köküne Türkçe -lı sıfat ekinin eklenmesiyle "naz yapan, kendini ağıra satan, işveli" anlamına gelir. Osmanlı-Türk divan edebiyatının klasik sevgili sıfatlarından biri olan nâzlı Türkçede 175 yılı aşkın kesintisiz TÜİK kullanımla — 1850'de top-50 içinde olmasıyla — en eski kadın isimlerindendir.

Türkçe-Farsça karma nazlı, iki kök yapıdan oluşur. Naz (Farsça), Eski Farsça naza- (incelik, narinlik, şımarıklık) kökünden gelir ve klasik Fars-Türk edebiyatının en merkez sevgili sıfatlarından biridir — "naz u niyaz" (sevgilinin nazı ve aşığın yakarışı) tamlaması tasavvufi aşk edebiyatının kurucu ikili yapısıdır. Türkçe -lı eki sıfat yapıcı bir ad-ekidir ve sahiplik, niteliğe sahiplik anlamını verir (Türkçe kahveci + -lı = kahveli). İki yapının bir araya gelmesiyle nazlı kelimesi "nazı olan, nazlı cilveli kadın" anlamına gelir. Aynı biçimdeki sıfat yapı türetmeleri Türkçede yaygındır: dertli, kederli, hayırlı. Özel ad olarak kullanımı 19. yüzyıl öncesinden beri kayıtlıdır; 20. yüzyıl boyunca istikrarlı top-80-150 konumunu korudu.

Popülerlik

Nazlı, TÜİK kayıtlarında 1850'den bu yana sürekli görülen çok eski bir Farsça-Türkçe karma kadın ismidir — 1850'de top-50 içindeydi (#48) ve bu sıra zirvesini oluşturdu. 19. yüzyıl ortasından 20. yüzyıl sonuna dek istikrarlı top-80-150 konumunu korudu, altın çağlara çıkmadı ancak sürekli orta sıklıkta kullanıldı. 2020'lerde hafif bir yeniden yükseliş görüldü (2020: #92, 2025: #124 ile sabit trend), modern kısa kadın isimleri içinde Naz, Naza, Nazım ile birlikte yeni bir kuşak tercihi olarak yer aldı. 175 yıllık kesintisiz kullanımıyla divan edebiyatı mirasının dildeki en eski ve dayanıklı izlerinden biridir.

Popülerlik Trendi

Düşüyor
27.100.172.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Edebiyatta ve Folklorda

Klasik Fars-Türk divan şiirinde naz imgesi

Klasik Fars-Osmanlı divan şiirinin iki temel kadın sevgili sıfatı nazlı ve şive kârdır — her ikisi de sevgilinin aşığa karşı tutumunu tarif eder. Naz tek başına bir kavram olarak Fars tasavvuf edebiyatının merkezine yerleşti: Hafız-ı Şirazi'nin "ez-naz-ı yar meksur-hatir-em" (Sevgilinin nazından gönlü kırık, alçak), Mevlana'nın Mesnevi'sindeki naz niyaz ikilisi — sevgilinin nazı ve aşığın yakarışı — tasavvufi aşk hareketinin temel dinamiğini ifade eder. Nazlı özel adı bu uzun edebi geleneğin dildeki dişi taşıyıcısıdır; ismin modern Türkçedeki rafine, eski şiirsel çağrışımı bu kadim klasik divan bağından gelir.

Uluslararası Karşılıkları

  • Türkçe-Farsça karma (kaynak)Nazlı
  • AzericeNazlı
  • Farsça (kök)Nāz
  • UrducaNāz

Ünlü İsimdaşlar

Nazlı Eray

Yazar

Fantastik ve sürrealist öyküleriyle tanınan Türk edebiyatının önemli yazarlarından biridir.

Nazlı Çelik

Şarkıcı

Türk pop müziğinde tanınan ve çeşitli albümler çıkarmış bir şarkıcıdır.

Nazlı İsmi En Yaygın Hangi İllerde?

TÜİK 2025 verilerine göre Nazlı isminin en çok kullanıldığı iller.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet