Naz

Naz, Farsça nāz sözcüğünden gelir ve "kendini beğendirmek için yapılan davranış, cilve, şımarıklık; incelik, narinlik" olarak yerleşmiştir. Klasik Fars-Türk divan ve tasavvuf edebiyatının en merkezî sevgili sıfatlarından biri olup nâz u niyâz (sevgilinin nazı ve aşığın yakarışı) ikilisi tasavvufi aşk hareketinin kurucu yapısıdır. Modern Türk kız adı olarak 2000'ler sonrası kısa melodik isim dalgasında yaygınlaşmış, 2008'de Türkiye'nin #74 en popüler kız ismi konumuna ulaşmıştır.

Farsça naz, Eski Farsça naza- (incelik, narinlik, şımarıklık) kökünden gelir; Ana Hint-Avrupa (s)neh₂- (özen göstermek, itibar etmek) kökünün İran-dal türevi olma ihtimali vardır. Aynı kökten Farsça nazidan (naz yapmak, övünmek), nazenin (nazlı güzel, sevgili) ve naz-naz (çok nazlı) sözcükleri türer. Klasik Fars tasavvuf edebiyatının merkez kavramlarından biri olan naz ü niyaz (naz ve yakarış) ikilisi Hafız-ı Şirazi'nin, Sa'di'nin ve Mevlana'nın gazellerinde aşk ilişkisinin temel dinamiğini tanımlar: sevgili nazlıdır, aşığa yüz vermez; aşık yakarır, acısını sergiler. Tasavvufta naz makamı — salikin manevi yükselişinde ulaştığı "Allah'a sitem edebilecek" konum — en yüksek seviyelerden biridir. Naz, Nazlı, Naze, Nazende gibi aynı kökten gelen kadın adları aynı ailedendir.