Nebiye
Anlam ve Köken
Nebiye, Arapça al-Nabīyya (النبية) — n-b-ʾ ("haber-bildirim, peygamberlik; klasik Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı") kökünün dişil-yan-form söz-yapısının söz-imgesi al-Nabīyya — kadın-haberci, kadın-elçi-onursal yan-form, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki onursal-söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Haberci, haber veren, elçi manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden al-Nabī (eril-peygamber), al-Naba' (haber-bildirim — Naba 78. sûre yan-bağlamı), al-Nubuwwa (peygamberlik), Anbiya (peygamberler-çoğul, Enbiyâ 21. sûre yan-bağlamı), Nebih (haberli-uyanık), Nebahat yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam Ahzâb Sûresi 33:6'da söz-merkezindedir — al-Nabīyu awlā bi-l-mu'minīna min anfusihim ("Peygamber, mü'minlere kendi nefislerinden daha yakındır"). 165 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2021'de #461 sıradadır.
Arapça al-Nabīyya (النبية), n-b-ʾ ("haber-bildirim, peygamberlik; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Nabī — eril-peygamber, al-Naba' — haber-bildirim Naba 78. sûre yan-bağlamı, al-Nubuwwa — peygamberlik, Anbiya — peygamberler-çoğul Enbiyâ 21. sûre yan-bağlamı (bk. Enbiya maddesi), Nebih — haberli-uyanık, Nebahat, Nebi yan-form söz-yapıları yan-örgüsü") kökünün dişil-yan-form söz-yapısının söz-imgesi al-Nabīyya. Kur'ânî yan-bağlam Ahzâb Sûresi 33:6'da söz-merkezindedir — al-Nabīyu awlā bi-l-mu'minīna min anfusihim wa-azwājuhu ummahātuhum ("Peygamber mü'minlere kendi nefislerinden daha yakındır; eşleri onların anneleridir") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. Klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde al-Nabī söz-yapısı çok-yan-bağlamlıdır — Ahzâb 33:40 Muḥammadun mā kāna abā... khātam al-nabīyīn ("peygamberlerin sonuncusu/hâteminin yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır"); A'râf 7:157 al-Nabīyu al-Ummī (Ümmî peygamber yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle al-Nabīyya / Nebiye yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu.
Popülerlik
Nebiye, 1858'den itibaren TÜİK kayıtlarında Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı şeklinde görünür. 165 yıllık derin TÜİK tarihiyle (1858-2021) 2021'de #461 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
Nebiye söz-yapısı klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde Ahzâb Sûresi 33:6 al-Nabīyu awlā bi-l-mu'minīna yan-bağlamında söz-merkezindedir; aynı kök-ailesinden Ahzâb 33:40 khātam al-nabīyīn, A'râf 7:157 al-Nabīyu al-Ummī söz-yapıları yan-örgüsü oluşur (bk. Enbiya maddesi yan-form söz-örgüsü).
Kur'an-ı Kerim'de: Ahzâb Suresi, 6. Ayet
Peygamber (al-Nabīyu), mü'minlere kendi nefislerinden daha yakındır; eşleri de onların anneleridir.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaالنبية (al-Nabīyya)
- Türkçe (yan-formlar)Nebiye / Nebahat / Nebi