Ruşen

Ruşen, Farsça rūshan (روشن) — "aydın, parlak, ışıklı; klasik halk-Fars-zarif söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı" söz-imgesinin söz-imgesidir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Aydın, parlak manasında nitelendirir. Aynı söz-imge-ailesinden Rûşen-Dîl (gönlü-aydın, klasik halk-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı), Rûşen-Cibilliyet (yan-yapı), Rûşen-Beyân (açık-anlatım yan-yapı), Rûşen-Ahmed (compound yan-yapı), Rûşeniyye (klasik halk-Rûşeniyye Tarîkati yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır) yan-örgüsü oluşur. Tarihsel-yan-bağlam klasik halk-Rûşeniyye Tarîkat'ı: Pir Dede 'Ömer Rûşenî (öl. 1487; klasik halk-Halvetîyye-Rûşeniyye söz-örgüsünün söz-merkezi pîri söz-imgesi yan-bağlanır; Çoban-nâme, Mesnevî-i Misvâk yan-bağlamlı söz-imge yan-bağlanır). Türkçede unisex (hem kız hem erkek söz-imgesi). 169 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2022'de #470 sıradadır.

Farsça rūshan (روشن), "aydın, parlak, ışıklı; klasik halk-Fars-zarif söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; aynı söz-imge-ailesinden Rûşen-Dîl — gönlü-aydın klasik halk-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı, Rûşen-Cibilliyet — yan-yapı, Rûşen-Beyân — açık-anlatım yan-yapı, Rûşen-Ahmed — compound yan-yapı, Rûşeniyye — klasik halk-Rûşeniyye Tarîkati yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır söz-yapıları yan-örgüsü". Tarihsel-yan-bağlam klasik halk-Rûşeniyye Tarîkat'ı: Pir Dede 'Ömer Rûşenî (öl. 1487; klasik halk-Halvetîyye-Rûşeniyye söz-örgüsünün söz-merkezi pîri söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Karabağ-Şirvân söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; Çoban-nâme, Mesnevî-i Misvâk mesnevî-yan-bağlamlı söz-imge yan-bağlanır; klasik halk-15. yüzyıl Anadolu-Azerî-Türkçe tasavvuf-söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). Klasik halk-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam: Rûşen-Dîl — gönlü-aydın yan-yapı (Allah-bilgisi-aydınlığı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), Rûşen-Çerâğ (parlak-kandil yan-yapı söz-imge yan-bağlanır), Rûşeniyye Tarîkati — Halvetîyye-yan-yapı tarîkat söz-örgüsü söz-imgesi yan-bağlanır. Edebî yan-bağlam: klasik halk-Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî Mathnawī-i Maʿnawī (1207-1273), klasik halk-Hâfız-ı Şîrâzî Dîvân-ı Hâfız (1320-1389), klasik halk-Sa'dî-yi Şîrâzî Gulistân 1258 yan-bağlamlarının söz-imgesi yan-bağlanır. Rūshan söz-yapısı Kur'an'da yer almaz; klasik halk-Fars-zarif tasavvuf söz-imgesi söz-merkezindedir. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle rūshan / Ruşen / Rûşen yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Marmara, İstanbul, İç-Anadolu kentli-orta-tabaka ve klasik halk-Halvetîyye-Sufi söz-örgüsünün söz-merkezindeki ailelerin sevdiği zarif klasik İslami unisex adı oldu.