Safinaz, büyük olasılıkla 'selvi gibi nazlı' anlamındaki Selvinaz'ın değişmiş biçimidir; yaygın olarak 'saf naz, çok nazlı' diye okunur. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2020: #472).
Deneyin
Safinaz İsminin Anlamı ve Kökeni
Safinaz, iki okumayla anlatılan klasik bir kız adıdır. En akla yakın açıklamaya göre ad, Selvinaz ya da Servinaz adının zamanla değişmiş bir biçimidir; o adlar 'selvi gibi narin ve nazlı' demektir ve divan şiirinde sevgilinin uzun, ince boyunu anlatır. Yaygın olarak ise Arapça safi (saf, katışıksız) ile Farsça naz sözcüklerinden 'saf naz, sadece naz' diye okunur; Türk Dil Kurumu da adı 'çok nazlı, çok naz eden' diye açıklar. TÜİK kayıtlarında Safinaz ismine ilk olarak 1852 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1853 yılında 72. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2020 yılı verilerinde 472. sırayla listelenmektedir.
Safinaz'ın kökeni için iki açıklama vardır. Yaygın okumaya göre ad, Arapça safi (saf, katışıksız; Safa adıyla aynı kökten) ile Farsça naz (cilve, nazlılık) sözcüklerinin birleşimidir ve 'safi naz, sadece naz' demektir. Ancak adın, divan şiirinin sevilen benzetmesi selviden gelen Selvinaz ya da Servinaz adının ağızda değişmiş bir biçimi olması daha akla yakın görülür. Adın yöresel biçimleri de vardır: Ardahan'daki Karapapak ailelerinde Sefinaz, Kayseri yöresinde Sayfinaz biçimleri yaşar. Adın tarihteki en tanınan taşıyıcısı Safinaz Zülfikar'dır (1921-1988): Mısır Kralı Faruk'un (1936-1952) ilk eşi, Kraliçe Feride lakabıyla anılır. Naz ile Nazlı, Nazende, Mihrinaz ve Gülnaz gibi başka adlar da kurulmuştur.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Safinaz İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Safinaz deyince öne çıkan üç özellik:
Zarafet
İsmin ilk akla getirdiği şey zarafet — sessiz ama fark edilen, güzelliği gösterişte değil oranda arayan bir tavır.
Şefkat
Bu isim merhamet ve koruyuculukla anılır. Yanında insanın kendini güvende hissettiği, yükün bir kısmını sessizce üstlenen bir karakteri tarif eder.
Asalet
Kendi standardını kimse bakmadığında da koruyan bir ağırbaşlılık. Asalet burada unvanla değil, tutumla ölçülür.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Safinaz, TÜİK kayıtlarına 1852'de girdi ve 1853'te 72. sırayla zirvesine ulaştı. 19. yüzyılın ikinci yarısında çoğunlukla 90 ile 230 arasındaki sıralarda dolaşan sevilen bir kız adıydı. 20. yüzyıl boyunca yavaş ve düzenli bir gerileme yaşadı: 1950'de 274., 1975'te 439. sıradaydı, 1990'lardan sonra 500'lü sıralara indi ve bazı yıllarda hiç görünmedi. 2020'de 472. sırayla son kez kaydedildi.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 15.000 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Safinaz adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Safinaz adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Safa (saflık, manevi temizlik) klasik İslami söyleyişinin temel kavramlarındandır; Mekke'deki Safa Tepesi hac ibadetindeki say ritüelinin temel mekânıdır. Bakara Suresi 2:158 ayeti "Şüphesiz Safa ile Merve Allah'ın işaretlerindendir" (inne's-Safa ve'l-Merveti min şaairi'llah) ifadesiyle bu kavramı vurgular. Klasik tasavvuf edebiyatında safa gönül-saflığının temel kavramıdır. Halk arasındaki 'safi naz' okumasında adın ilk parçası, safa ile aynı kökten gelen safi (saf, katışıksız) sözcüğüdür; ad bu okumayla Farsça naz (zarafet) ile birleşerek manevi bir temizlik çağrışımı kazanır. Adın Selvinaz'dan değişmiş olabileceği de düşünüldüğünden bu bağ kesin değildir.
Benzer İslami adlar için:
Ünlü İsimdaşlar
Safinaz Zülfikar
Mısır Kralı Faruk'un ilk eşi (1921-1988). 1938'de Faruk ile evlenince Kraliçe Feride adını aldı, 1948'de boşandı. Sürgün yıllarını ressam olarak geçirdi.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça-Farsçaصافي (Safi-Naz)
- Türkçe (diğer yazımlar)Safinaz / Sefinaz / Sayfinaz