Şahsine, Şahsenem adının Rumeli ve Marmara'da yaygın biçimidir; 'güzellerin şahı' anlamına gelir ve Âşık Garip hikâyesinin kahramanını anar. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2001: #539).
Deneyin
Şahsine İsminin Anlamı ve Kökeni
Şahsine, Şahsenem adının Rumeli göçmenleri arasında ve Marmara Bölgesi'nde yaygın söylenişidir. Şahsenem, Farsça şah (hükümdar; en üstün olan) ile senem (put; mecazen pek güzel kişi) sözcüklerinden kurulur ve 'güzellerin şahı' demektir. Ad, Âşık Garip ile Şahsenem hikâyesinin kadın kahramanından gelir; Şahsenem çoğunlukla Tiflis ya da Diyarbakır padişahı Şah Abbas'ın kızı olarak anlatılır. Halk arasında ad şah ve sine (göğüs, gönül) sözcükleriyle de okunur. TÜİK kayıtlarında Şahsine ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1855 yılında 81. sırayla zirvesine çıkmıştır. En son 2001 yılı verilerinde 539. sırayla görülmüştür.
Şahsine'nin aslı olan Şahsenem'de şah hem hükümdar unvanıdır hem de mecazen 'en üstün olan'ı anlatır; şaheser (baş yapıt) sözcüğü bu mecazdan doğmuştur. Senem ise Arapçadan Farsçaya geçmiş bir sözcüktür ve 'put, heykel' demektir; divan şiirinde sevgili bir put kadar kusursuz güzel sayıldığı için ona senem denmiştir. Böylece ad 'baş put, güzellerin en güzeli' anlamını verir. Adın bir başka kaynağı da olabilir: Binbir Gece Masalları'ndaki Şahzaman adının ve onun aslı sayılan Şah-i Zenan ('kadınlar şahı') adının zamanla bu biçimlere dönüşmüş olması kuvvetle muhtemeldir. Halk arasındaki 'şah gönüllü' yorumu ise Farsça sine (göğüs, gönül) sözcüğüne dayanır; Şahsine biçimi bu sözcüğü çağrıştırdığı için böyle okunmuştur.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Şahsine İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça kökenli Şahsine isminde öne çıkan üç özellik:
Asalet
İsmin ilk akla getirdiği şey asalet — ağırbaşlı, saygı gören, sesini yükseltmeden kendini kabul ettiren bir duruş.
Zarafet
Az sözle anlatan, abartmayan, bir şeyi güzel kılan oranı sezen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik zarafet. Neyi söylemeyeceğini bilmek de bu inceliğin parçası.
Şefkat
İhtiyacı söylenmeden gören, yardımını da başa kakmayan bir yakınlık. Şefkat burada acımak değil, sahip çıkmak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Şahsine, 19. yüzyıl Osmanlı nüfus kayıtlarından tanıdık bir ad. Bir dönemin adı olarak 1855'te 81. sıraya ulaşmış, sonrasında giderek terk edilmiş; 2001 sonrası kayıtlarda artık seyrektir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 63.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Şahsine adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Şahsine adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Âşık Garip ile Şahsenem
Acem ve Türk masallarında anlatılan halk hikâyesinin kadın kahramanı Şahsenem'dir; çoğunlukla Tiflis ya da Diyarbakır padişahı Şah Abbas'ın kızı olarak anlatılır. Şahsine, bu adın Rumeli göçmenleri arasında ve Marmara Bölgesi'nde yaşayan biçimidir.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Farsçaشاه صنم (Şahsenem)