Şehrazat
Şehrazat, Farsçada 'yüzü soylu' anlamına gelen bir kız adıdır; Binbir Gece Masalları'nın anlatıcısının adı olarak dünyaya yayılmıştır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #395).
Deneyin
Şehrazat İsminin Anlamı ve Kökeni
Şehrazat, Farsça kökenli bir kız adıdır ve 'yüzü soylu, soylu görünüşlü' anlamına gelir; eski İran'ın kutsal metni Avesta'da bu sıfat, su ve bereket tanrıçası Anahita için kullanılır. Ad dünyaya Binbir Gece Masalları'nın anlatıcısıyla yayıldı: her gece bir masalla hükümdarı büyüleyip hayatını ve nice kadının canını kurtaran zeki ve cesur kahraman. Arapçaya uyarlanarak gelen bu ad, halk arasında 'şehrin soylu kızı' diye de yorumlanır. TÜİK kayıtlarında Şehrazat ismine ilk olarak 1949 yılında rastlanmaktadır. İsim, en güncel veri olan 2025 yılında 395. sırayla kendi zirvesindedir.
Şehrazat, eski İran dillerine uzanan bir addır. Avesta'da tanrıça Anahita'yı niteleyen ve 'yüzü soylu, soylu görünüşlü' anlamına gelen bir sıfattan gelir. Binbir Gece Masalları Arapçaya geçerken kahramanın adı da Arap söyleyişine uyarlandı ve Şehrazad biçimini aldı; Türkçeye bu yoldan, Şehrazat ve Şehrizat yazımlarıyla geçti. Adın ilk hecesi Farsçadaki şehir sözcüğüne benzediği için halk arasında 'şehrin soylu kızı' diye yorumlanır; kaynağındaki ilk parça ise 'yüz, görünüş' demektir. Asıl ününü, her gece bir masala başlayıp şafakta yarıda kesen ve böylece hükümdarı merakta bırakan anlatıcıdan alır; bu kahraman zekânın ve hikâye anlatıcılığının simgesi olmuştur.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Şehrazat İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Şehrazat deyince öne çıkan üç özellik:
Bilgelik
Bilgelik, bu ismin taşıdığı ilk nitelik. Aceleyle karar vermeyen, dinlemeyi bilen, sorunun altındaki asıl soruyu gören bir tavır. Türkçede bilgelik yaşla değil, sabırla ölçülür.
Zarafet
Az sözle anlatan, abartmayan, bir şeyi güzel kılan oranı sezen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik zarafet. Neyi söylemeyeceğini bilmek de bu inceliğin parçası.
Cesaret
Bu isim atılganlıkla anılır: ilk adımı atan, gerektiğinde tek başına da duran biri. Cesaret burada korkusuzluk değil, korkuya rağmen yürümek demektir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Şehrazat, kayıtlar boyunca nadir kalan adlardandır: 1949'dan 2000'lerin başına kadar çoğunlukla 500'lü sıralarda, bazı yıllarda hiç görünmeden yaşadı. İlk belirgin sıçrama 2007'de geldi; ad o yıl 442. sıraya çıktı. Bu yükseliş, Binbir Gece dizisinin yayında olduğu yıllara denk gelir. Ardından yeniden 500'lü sıralara dönen ad, 2019'dan sonra her yıl biraz daha yükseldi ve en yüksek konumuna güncel verilerde ulaştı: 2025'te 395. sıra. Binbir Gece Masalları'nın anlatıcısı çağrışımıyla sevilen, masalsı bir kız adıdır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 170.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Şehrazat adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Şehrazat adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Binbir Gece Masalları
AnonimŞehrazat, Binbir Gece Masalları'nın çerçeve anlatıcısıdır; her gece anlattığı masalı şafakta yarıda keserek hükümdarı merakta bırakır, böylece hem kendi hayatını hem nice kadının canını kurtarır. Zekâ ve anlatım gücünün simgesidir.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- FarsçaŞehrzad
- ArapçaŞehrazad
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- İngilizceScheherazade