Selvi

Selvi, Farsça selv / sarv — Akdeniz Anadolu coğrafyasında çok yetişen, yapraklarını dökmeyen, ince uzun narin gövdeli her dem yeşil ağaç. Klasik Pers-Osmanlı divan şiir geleneğinde sarv sevgilinin boy pos güzelliğinin standart estetik benzetmesidir. sarv-i revan (yürüyen selvi), sarv-i naz (nazlı selvi), sarv-i bostan (bahçe selvisi), sarv-i bala (yüksek selvi) gibi terkipler aşk edebiyatının merkez söyleyişindandır. Aynı zamanda klasik İslam-mezarlık sembolizminde ölümsüzlük ahret sembolüdür; mezarlıklarda ekilen ağaç olarak Türk-İslam mezarlık mimarisinin estetik parçasıdır.

Selvi, Farsça serv sözcüğünden Türkçeye geçmiştir: her mevsim yeşil kalan, uzun ve ince gövdeli servi ağacı. Klasik Fars ve Osmanlı şiirinde servi hem sevgilinin boyunun benzetildiği ağaçtır hem de mezarlıkların ağacı. Hafız, Sa'di, Baki, Fuzuli, Nedim ve Şeyh Galip'in gazellerinde sevgilinin boyu serv-i bala (yüksek servi), serv-i revan (yürüyen servi) ve serv-i naz (nazlı servi) gibi tamlamalarla övülürdü. Mezarlık geleneğinde ise ağaç ölümsüzlüğün ve ahiret bahçesinin simgesidir: yapraklarını dökmemesi hiç sönmeyen hayatı, dosdoğru yukarı uzanması göğe yönelişi anlatır. İstanbul'da Eyüp, Karacaahmet ve Üsküdar mezarlıklarının görüntüsünü bugün de bu ağaç belirler. Selvi adı bu yüzden hem incelik ve zarafet hem de sarsılmaz bir duruş çağrıştırır.