Şehrinaz

Şehrinaz, Farsça "şehr" (şehir) ve "naz" (naz, eda) sözcüklerinin tamlamasından "şehir nazı, şehirli zariflik" anlamına gelir. "Naz-" içeren zengin kadın adlarından olup Gülnaz, Şahnaz ve Binnaz ile aynı çağrışım kuşağındadır. 1881'de 170. sıraya ulaşmıştır.

Pers şehr, Eski Pers xşara (krallık, hakimiyet) kökünden gelir; aynı kökten padişah, şehzade (kral oğlu), şehrayn (şehir-ray — kentlilik) türetilmiştir. Türkçeye Selçuklu döneminde geçmiş, Osmanlı şehirleşme kültürünün merkez sözcüğü olmuştur. Pers ezafe eki, klasik Pers ve Osmanlı dilinin temel bağlama yapısıdır; iki ismi -i eki ile birbirine bağlar (Şah-ı Cihan = cihan şahı, Tac-ı Devlet = devlet tacı). Naz, klasik Pers ve Osmanlı divan şiirinin merkez kavramlarındandır — sevgilinin estetize edilmiş tavrını anlatır. Şehrinaz, bu üç öğenin birleştirildiği klasik kentli kadın adıdır; Şehrinazlık (kentli zariflik) Osmanlı saray elit kültürünün ideal kadın imajıyla örtüşür.