Şemsi
Şemsi İsminin Anlamı ve Kökeni
Şemsi, Arapça Şemsi sözcüğünden gelir; Şems (güneş) köküne aidiyet -i ekinin getirilmesiyle oluşan ve "güneşle ilgili, güneş gibi parlak" anlamlarını taşıyan bir erkek adıdır. Kur'an-ı Kerim'de adıyla anılan 91. sure (Şems Suresi) güneşe yeminle açılır: Ve'ş-şemsi ve duhaha (Güneşe ve onun kuşluk vaktine yemin olsun). Aynı kökten Şemseddin (dinin güneşi), Şemse (güneşçik — dişil), Şehmus (eşanlamlı eril) sözcükleri gelir. Klasik İslami -i aidiyet eki adlarının (Ahmedi, Mevlevi, Bektaşi, Şemsi) tasavvufi-müziki sıfat geleneğindeki örneklerindendir. Türk-İslami köklü erkek adlarındandır.
Arapça Şemsi, Şems (güneş) köküne aidiyet -i ekinin getirilmesiyle yapılmış sıfat-isim biçimidir ve "güneşle ilgili, güneşe ait" anlamına gelir. Aynı kök ailesinden Şems (güneş), Şemsiye (dişil aidiyet biçimi), eş-Şams (Arapça belirli isim) sözcükleri gelir. Klasik tasavvuf düşüncesinde şems-i hakikat (hakikat güneşi) Hz. Peygamber için, şems-i tebrizi lakabı ise Mevlana'nın mürşidi Şems-i Tebrizi için kullanılır.
Popülerlik
Şemsi, TÜİK kayıtlarında 1850'dan itibaren yer alan klasik bir kız adıdır. 1850'da #49 ile en yüksek konumuna ulaşmış, 20-21. yüzyıl boyunca kademeli olarak geri çekilmiştir; 2022 verilerinde #452 sırada yer almaktadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Kur'an'da 91. sure Şems (Güneş) adını taşır ve ve'l-şamsi ve duhaha (Güneşe ve onun parlaklığına yemin olsun) ayetiyle başlar. Klasik tefsir geleneğinde güneş, Allah'ın yaratışındaki düzen ve aydınlığın temel sembollerinden biri olarak işlenir. Yunus 10:5 huva'llezi jaale'sh-shamsa diyaan (O, güneşi bir aydınlık olarak yaratandır) ayeti de aynı bağlamı vurgular.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaShamsī
- TürkçeŞemsi / Şemsî / Şemsettin
Ünlü İsimdaşlar
Şems-i Tebrîzî (Shams al-Dīn al-Tabrīzī)
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin merkezî üstâdı; *Dīvān-i Shams-i Tabrīzī* — Mevlânâ'nın Şems'e ithafen yazdığı klasik Pers Sufi divan merkezî eseri vardır.