Şeyhdavut

Şeyhdavut, Arap-İbrânî compound: shaykh (Arapça — "şeyh, klasik halk-Sufi-tasavvuf-tarîkat söz-merkezi söz-yapısı") ve Dāwūd (klasik halk-Tevrat-Kur'an söz-merkezi söz-yapısı; bk. Davut maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada) söz-unsurlarının terkibinden şeyh-Davûd, klasik halk-Sufi-Sîret söz-merkezi yan-yapı söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden Şeyh (yan-form söz-yapısı), Şıh (klasik halk-Anadolu-yumuşak-söyleyiş yan-form söz-yapısı; bk. Şıhmehmet maddesi yan-form söz-örgüsü), Şeyhülislâm, Davut (yan-form söz-yapısı; bk. Davut maddesi yan-form söz-örgüsü), Şıhabdullah, Şıhali, Şıhmehmet (yan-form söz-yapısı; bk. Şıhmehmet, Sihmehmet maddeleri yan-form söz-örgüsü) yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam Hz. Davûd Aleyhisselâm — klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde 16 söz-merkezi yan-bağlam söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (Bakara 2:251 wa-qatala Dāwūdu Jālūt — Hz. Davûd-Câlût savaşı, Sebe' 34:10-11, Sâd 38:17-30 söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgeleri yan-bağlanır; bk. Davut maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). 90 yıllık TÜİK tarihiyle 2025'te #439 sıradadır.

Arap-İbrânî compound Şeyhdavut, iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: shaykh (Arapça — "şeyh, klasik halk-Sufi-tasavvuf-tarîkat söz-merkezi söz-yapısı; bk. Şıhmehmet, Sihmehmet maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") ve Dāwūd (klasik halk-Tevrat-Kur'an söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden Davut, Davûd, David yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Davut maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — Bakara 2:251, Sebe' 34:10-11, Sâd 38:17-30 söz-merkezi yan-bağlamları) söz-unsurlarının birleşmesiyle oluşmuştur. *Tarihsel-Sufi yan-bağlamı klasik halk-Sufi-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezindeki Şeyh-Davûdlar: Şeyh Dāwūd al-Anṭākī (1543-1599; klasik halk-Antakya-Şâfiî-tıp-felsefe söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), Şeyh Dāwūd al-Qayṣarī (öl. 1350; klasik halk-Anadolu Selçuklu-Osmanlı söz-merkezi yan-bağlamı; klasik halk-Şeyh Muhyiddîn ibn 'Arabī'nin söz-merkezi-takipçisi söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; bk. Muhittin maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — al-Futūḥāt al-Makkiyya, Fuṣūṣ al-Ḥikam yan-bağlamı), Şeyh Dāwūd al-Iznikī klasik halk-Sufi-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır. Kur'ânî yan-bağlam Hz. Davûd Aleyhisselâm: klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde 16 söz-merkezi yan-bağlam söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (Bakara 2:251 wa-qatala Dāwūdu Jālūt wa-ātāhu Allāhu al-mulka wa-al-ḥikma — "Davûd, Câlût'u öldürdü ve Allah ona mülk ve hikmet verdi", Sebe' 34:10-11 Wa-laqad ātaynā Dāwūda minnā faḍlan yā jibālu awwibī ma'ahu — "Andolsun ki, Davûd'a tarafımızdan büyük bir lütufta bulunduk; 'Ey dağlar! Onunla birlikte Allah'ı tesbih edin' dedik", Sâd 38:17-30 Wa-dhkur 'abdanā Dāwūda dhā al-ayd innahu awwāb — "Kuvvet sahibi kulumuz Davûd'u zikret", Enbiyâ 21:78-80 söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgeleri yan-bağlanır; bk. Davut maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada, Enbiya maddesi yan-form söz-örgüsü Enbiyâ 21:25 söz-merkezi yan-bağlamı). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Shaykh-Dāwūd / Şeyh-Davud / Şeyhdavut* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu (Mardin-Şanlıurfa-Diyarbakır-Adıyaman) muhafazakâr-Sufi-tasavvuf-yan-bağlamlı ailelerinin sevdiği klasik İslami erkek adı oldu.