Şeyhmus
Şeyhmus, Şeyh Musa adının Kürtçede kaynaşmış biçimidir; Mardin'de kabri ziyaret edilen mutasavvıf Şeyh Musa'nın adından gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #365).
Deneyin
Şeyhmus İsminin Anlamı ve Kökeni
Şeyhmus, 'Şeyh Musa' demektir: Arapça şeyh (manevi önder, tarikat büyüğü) sözcüğü ile Hz. Musa'nın adı Kürtçede kaynaşarak tek bir ad olmuştur; Kürtçede Şêxmûs diye söylenir. Ad, Abdülkadir Geylani'nin talebesi olduğu rivayet edilen Mardinli mutasavvıf Şeyh Musa'dan gelir; kabri Mardin'in Şêxan (Yüce) köyündedir ve şifa ya da çocuk dileğiyle ziyaret edilir. Şehmus, Şıhmus ve Şehmuz da aynı adın yazımlarıdır. TÜİK kayıtlarında Şeyhmus ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1850 yılında 69. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 365. sırayla listelenmektedir.
Şeyhmus iki parçadan kurulur. İlki Arapça şeyh sözcüğüdür: asıl anlamı 'yaşlı, saygın kişi'dir, tasavvufta ise müritlerine yol gösteren tarikat önderini, mürşidi anlatır. İkincisi Hz. Musa'nın adının kısalmış biçimidir. Ad, bir velinin unvanıyla birlikte anılan adından doğmuştur: rivayete göre Abdülkadir Geylani'nin talebesi olan Şeyh Musa b. Mahin el-Merdini'nin kabri, Mardin merkeze bağlı Şêxan (Yüce) köyündedir ve büyük kalabalıklarca ziyaret edilir; adın bölgede yayılması bu veliye duyulan saygıyla açıklanır. Tasavvuf büyüklerine duyulan saygıdan doğan şeyh unvanının zamanla kişi adının parçası olması, bu yörenin ad geleneğinde sık görülür. Adın ikinci parçasının sahibi Hz. Musa, Kur'an'ın en çok anlatılan peygamberlerindendir: doğumu ve annesine kavuşturulması Kasas 7-13'te, Tur dağındaki vahiy Taha 11-37'de, Firavun'la mücadelesi A'raf 103-141'de işlenir.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Şeyhmus İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Şeyhmus, Kürtçe ve Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Şeyhmus isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Bilgelik
Bilgelik, bu ismin taşıdığı ilk nitelik. Aceleyle karar vermeyen, dinlemeyi bilen, sorunun altındaki asıl soruyu gören bir tavır. Türkçede bilgelik yaşla değil, sabırla ölçülür.
Maneviyat
Kutsalla kurulmuş bir bağı olan, o dünyanın diliyle konuşan bir ad — bu ismin taşıdığı nitelik maneviyat. Ailelerin en eski dileklerinden biri.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Şeyhmus, TÜİK kayıtlarının başladığı 1850'de 69. sıradaydı ve kayıtlardaki en eski adlardandır. 19. yüzyıl boyunca çoğunlukla 100 ile 150. sıralar arasında kaldı. 20. yüzyılın ortasında yavaş yavaş geriledi; 1960'larda ve 1970'lerde 300. sıra dolaylarına indi. 1980'lerden sonra yeniden yükseldi ve 2000'de 190. sıraya çıktı. Sonraki yıllarda tekrar geriledi ve 2025'te 365. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Şeyhmus en çok Mardin'de öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 5,2 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 3.900 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Şeyhmus adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Şeyhmus adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Şeyhmus adı, tasavvuf geleneğinde saygın bir veliye, Mardinli Şeyh Musa'ya duyulan sevgiden doğmuştur. Şeyh unvanı tasavvufta müritlerine yol gösteren manevi önderi anlatır; rivayete göre Şeyh Musa, Kadiri tarikatının kurucusu Abdülkadir Geylani'nin talebesidir. Mardin'deki kabri bugün de şifa ve çocuk dileğiyle ziyaret edilir. Adın ikinci parçası Hz. Musa, Kur'an'da adı en çok geçen peygamberdir (yaklaşık 136 kez) ve Allah'la konuşan peygamber olarak Kelimullah diye anılır.
Benzer İslami adlar için:
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Hz. Musa'ya Tur'da gelen vahiy (Taha 11-14)
Taha 11-14: "O ona [Tur'a] gelince, ona seslenildi: 'Ey Musa! Ben senin Rabbinim. Ayakkabılarını çıkar; çünkü sen mukaddes vadi Tuva'dasın. Ve ben seni seçtim; öyleyse vahyolunan şeylere kulak ver. Şüphesiz ben Allah'ım; benden başka ilah yoktur. Bana ibadet et ve beni anmak için namazı ikame et.'" Hz. Musa'nın peygamberlik vahyinin merkez metnidir.
Şeyhmus İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Şeyhmus isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- KürtçeŞêxmûs
- ArapçaŞeyh Musa (شيخ موسى)
- FarsçaŞeyh Musa
- Türkçe (varyant)Şeyhmus / Şıhmus / Şehmuz