Sonay

Sonay, Türkçe compound: son (en-son, sonuncu) ve ay (ay, ay-aydınlığı; gök-cismi) sözcüklerinin terkibinden son-ay, ailenin-son-çocuğu, son-doğan-zarif anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu son çocuk manasında nitelendirir; bu okuma klasik Anadolu Türk halk-koruyucu-dilek-adlandırma geleneğinin (Yeter, Döne, Dursun, Sonay, Songül) parçasıdır. Bu klasik halk-adlandırma kategorisi ailenin-çocuk-doğum-zincirinin sonlanmasını-dilek-eden söz-örgüsünü içerir; Yeter (artık-yetsin), Sonay (son-ay-doğan-çocuk), Songül (son-gül), Döne (geri-dönsün) yan-örgü oluşturur. Ay- / -ay kategorisinin Türkçü-romantik gök-aydınlığı söz-örgüsüyle birleşimi Sonay adını estetik-zarif-yan-yorumlu hale getirir. Cumhuriyet sonrası Türkçeleştirme dalgasının modern kız-adı türetimlerindendir; 87 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #405 sıradadır.

Türkçe Sonay, iki Türkçe söz-unsurunun birleşmesiyle yapılmıştır: son (Eski Türkçe — "en-son, sonuncu, akıbet, nihayet; klasik halk-türkçesinde son-çocuk, son-gün, son-bahar yan-örgüleri") ve ay (Eski Türkçe — "ay; gök-cismi olarak ay-aydınlığı; ay-takvim-birimi"; aynı kökten Aysu, Aysel, Aysun, Aygül, Aytaç, Aycan, Ayser, Aytuğ, Aytek, Aybike, Sonay yan-örgüsü). Birleşim son + ay = "son-ay, ailenin-son-çocuğu, son-doğan-zarif". TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu son çocuk manasında nitelendirir; bu okuma klasik Anadolu Türk halk-koruyucu-dilek-adlandırma geleneğinin parçasıdır. Bu klasik halk-adlandırma kategorisi ailenin-çocuk-doğum-zincirinin sonlanmasını-dilek-eden söz-örgüsünü içerir; örnekleri Yeter ("artık-yetsin" — daha-fazla-çocuk-istemiyoruz dileği), Sonay ("son-ay-doğan-çocuk"), Songül ("son-gül" — son-doğan-kız), Sondoğan ("son-doğan" — son-erkek-çocuk), Dursun ("kalıcı-olsun" — yaşayan-çocuk-dileği), Döndü ("geri-dönsün" — kız-istemiyoruz, erkek-gelsin dileği — bk. Döndü maddesi), Dudu ("yumuşacık-meleke" — sevimli-yan-form). Bu klasik halk-koruyucu-dilek-adlandırma kategorisi Anadolu Türk-İslam halk-edebî söz-örgüsünün özgün söz-yapısıdır; çocuk-doğum-yaşam-akıbeti hakkında dilek-yansıtmasını içerir. Cumhuriyet sonrası Türkçeleştirme dalgasında bu kategori kısmen-modernleştirildi; Sonay adı son unsurunun Ay- gök-aydınlığı söz-örgüsüyle birleşimi sonucu estetik-zarif-yan-yorumlu hale geldi. Ay- / -ay kategorisi Türkçü-romantik gök-aydınlığı söz-örgüsünün merkez kategorisidir; klasik halk-türkçesindeki ay-aydınlığı kadar narin sevgili-tasvirinin söz-imgesidir. Türkçeye Anadolu yumuşak-söyleyişiyle Sonay formunda yerleşmiştir.