Übeydullah

Übeydullah, Arapça 'Ubayd Allāh (عبيد الله) — 'ubayd ("küçük-kul, klasik Arap-Sami söz-örgüsünde 'abd'in küçültme yan-formu — 'ubayd / kul-cuğum, küçük-kulum yan-bağlamlı söz-yapısı yan-bağlanır") ve Allāh (Allah) söz-unsurlarının terkibinden — küçük-Allah-kulu, klasik halk-Sünni-İslam onursal-tevazu-yan-form söz-yapısı anlamlarına gelir; Abdullah adının küçültme-yan-form söz-yapısının söz-yansıması yan-formudur (bk. Abdullah maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Klasik halk-Arap söz-örgüsünde taṣghīr (küçültme-yan-yapı) — Arap-grameri'nde özel-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı yan-bağlanır; klasik halk-Sünni söz-örgüsünde 'Ubayd — kul-cuğum, küçük-kul yan-bağlamlı söz-yapısı klasik tevazu-yan-yansıyan söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır. *En bilinen taşıyıcılarından 'Ubaydullāh al-Aḥrar** ('Ubaydullāh ibn Maḥmūd Khwāja al-Aḥrar al-Samarqandī, 1404-1490, Semerkand) — klasik halk-Naqshibendîye tarîkatının söz-merkezi pîrlerinden; Khwājagān-yolu söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (bk. Bahattin, Bahaddin, Abdulhalik maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — Bahā' al-Dīn Naqshband ve 'Abd al-Khāliq Ghujduwānī* yan-bağlamı yan-bağlanır). 93 yıllık TÜİK derinliğiyle 2024'te #449 sıradadır.

Arapça 'Ubayd Allāh (عبيد الله), iki Arapça söz-unsurunun terkibinden yapılmıştır: 'ubayd ("küçük-kul; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde 'abd'in küçültme yan-formu; klasik Arap-grameri'nde taṣghīr — küçültme-yan-yapı söz-yapısı; fu'ayl vezni; aynı kök-ailesinden al-'abd — kul, al-'ibāda — ibâdet, al-Mu'abbid — yan-form söz-yapısı; bk. Abdullah, Abdurrahman, Abdulbari maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — 'Abd-yan-yapı kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı yan-örgüsü") ve Allāh (Allah; klasik halk-Sünni söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı). Birleşim 'Ubayd-Allāh = "küçük-Allah-kulu, kul-cuğum-Allah-için, klasik halk-Sünni-İslam onursal-tevazu-yan-form söz-yapısı". Abdullah adının küçültme-yan-form söz-yapısının söz-yansıması yan-formudur (bk. Abdullah maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Klasik halk-Arap söz-örgüsünde taṣghīr (küçültme-yan-yapı) — Arap-grameri'nde özel-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı yan-bağlanır; klasik halk-Sünni söz-örgüsünde 'Ubayd — kul-cuğum, küçük-kul yan-bağlamlı söz-yapısı klasik tevazu-yan-yansıyan söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Arap söz-örgüsünde aynı küçültme-yan-yapısı Ḥusayn (Ḥasan'ın küçültme-yan-formu), Zubayr (Zubr'un küçültme yan-formu), Sumayya — Asmā''ın küçültme yan-formu; bk. Sümeyya maddesi yan-form söz-örgüsü yan-örgüsü). En bilinen taşıyıcıları: (1) 'Ubaydullāh al-Aḥrar ('Ubaydullāh ibn Maḥmūd Khwāja al-Aḥrar al-Samarqandī, 1404-1490, Semerkand) — klasik halk-Naqshibendîye tarîkatının söz-merkezi pîri; Khwājagān-yolu söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (bk. Bahattin, Bahaddin, Abdulhalik maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — Bahā' al-Dīn Naqshband (1318-1389) ve 'Abd al-Khāliq Ghujduwānī (1103-1179) yan-bağlamı yan-bağlanır); klasik halk-Orta-Asya tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge; Maktūbāt-ı 'Ubaydullāh Aḥrar yan-form eserinin söz-imgesi yan-bağlanır; (2) 'Ubaydullāh al-Mahdī (873-934) — Fâtimî hânedânının kurucu-pâdişâhı, klasik halk-Şîî-İslamî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır; al-Mahdiyya-şehri (Tunus) söz-yapısını kuran (916) yan-bağlanır (bk. Mehdiye maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada); (3) 'Ubaydullāh ibn Ziyād (öl. 686) — klasik halk-Emevî-Şîî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; Kerbelâ-savaşı yan-bağlamı yan-bağlanır (bk. Sacit maddesi yan-form söz-örgüsü Imam Zayn al-'Ābidīn yan-bağlamı); (4) 'Ubaydullāh Khân Özbek (1487-1540 — klasik halk-Şeybânî hânedânının söz-merkezi pâdişâhı yan-bağlanır). 'Abd- / 'Ubayd- başlangıçlı compound theofor erkek adlarının (bk. Abdulbari maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — Abdullah, Abdurrahman, Abdulkerim, Abdurrahim, Abdulhamit, Abdulvahap, Abdulaziz, Abdulbaki, Abdulhakim, Abdulhalim, Abdulmecit, Abdulselam, Abdulbari, Abdulcelil, Abdulhalik, Abdulmuttalip, Abdulmenaf, Abdulhadi, Abdulgafur, Abdulsamet, Abdüsselam, Abdulcebbar, Abdurrezak, Übeydullah yan-örgüsü) ailesinden bir üyedir. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Übeydullāh / Ubeydullah yan-formunda yerleşmiştir. Übeydullah* özellikle 1932'den itibaren dindar-eğitimli Anadolu Türk-İslam ailelerinin sevdiği klasik compound-theofor erkek adı oldu.